26 Aralık 2014

Yerden Yüksek

YAZI: ZEYNEP YAPAR

1959 yılında Zıplama Kitabı'nı yayınlayan fotoğrafçı Philippe Halsman bakın ne diyor: “Hayat bize kendimizi maskelemeyi, yüz ifadelerimizi kontrol etmeyi öğretti. Oysa birinden zıplamasını istediğinizde, tüm dikkati zıplama eylemine yoğunlaştığından maskesi düşer ve geriye gerçek olan kalır."

 

Salvador Dali

Portre fotoğrafçısı Philippe Halsman’ın ikonik karesi Dali Atomicus. Fotoğrafın adı Dali’nin Leda Atomica eserinden geliyor. Tabloyu karenin sağında, kedilerin arkasında görebilirsiniz. Bir kova su, üç uçan kara kedi, havada duran bir ressam sehpası, bir tabure ve zıplayan Salvador Dali yalnızca gördüklerimiz. Sandalyeyi havada tutan Halsman’ın karısı Yvonne ve kedilerle birlikte kovadan su atmakla sorumlu asistanı, ekibin görünmez elemanları. Aradığı komposizyonu yakalamak için altı saat boyunca 28 deneme yapan Halsman, tatmin olduğu bu kareyi çektikten sonra karanlık odaya çekilir. Asistan yerleri siler, kedileri bulur ve sakinleştirir. Yvonne ağrıyan ellerini, Dali zıplamaktan ağrıyan bacaklarını dinlendirir. Halsman, “Bu kare tamamlandığında sadece kediler kendindeydi” diyor.

 

Robin Williams

Yıl 1978. Robin Williams, Los Angeles’taki The Comedy Store gece kulübünün önünde. Boynuz gibi duran iki tüy iliştirilmiş gözlükleriyle fotoğrafçı Wynn Miller için zıplıyor. Bu kareden iki yıl önce, gösteri sanatları okuduğu Julliard School’dan ayrılan Williams, televizyon dünyasına geçiş yaptı. Happy Year dizisinin Mork karakteri olarak ünlendi. Mork’un başarısı Mork & Mindy serisiyle devam etti. Geçtiğimiz yaz kaybettiğimiz Williams, bu karede Mork’un üzerinden çıkarmadığı “gökkuşağı pantolon askısı”nı takıyor. 70’li yıllarda Amerika’nın dört bir yanındaki öğrencilerin pantolonuna tutturduğu bu askıların adı, o gün bugündür “Mork rainbow suspenders.”

 

Elle Macpherson

Onu Avustralya’nın en zengin kadınlarından biri yapan modellik kariyerine 20 dolar kaybederek başladı. Bir arkadaşıyla model ajansına kabul edilip edilmeyeceğine dair 20 dolar bahse girdi, parayı kabul edileceğini iddia eden arkadaşı aldı. Elle Macpherson, üstteki karede Sidney Opera Evi’nin önünde. 1987’de Yılın Vücudu seçildikten hemen sonra, mutluluktan havalanmış.

 

André Courreges ve modelleri

André Courreges, 1964 yılında tasarladığı Moon Girl koleksiyonuyla dönemin Space Age/Uzay Çağı stilinin öncülerinden oldu. Courreges, “Beni enterese eden vücut tipi değildir” diyor. “Aktif, hızlı hareket eden kadını severim; modern ve akıllıca giyinecek kadar genç ve çağdaş.” Genelde poz verirken cool duruşlarına alıştığımız modeller, 1968’de Courreges’la poz verdikleri bu karede zıplıyorlar.

 

Elton John

John, 1975 yılının Haziran ayında, konser öncesi Londra Wembley Stadyumunda. Yerden yükselerek elleri ve bacaklarını var gücüyle açmış. Yetişkin olarak durmadan zıpladığımız halde ayıplanmadığımız yegane yer konserler. Müziğin verdiği enerjiyle, bacaklara dünyayı itme gücü geliyor. John’un 1982 yılında çıkardığı 16. albümünün adını da analım: Jump Up!

 

Marilyn Monroe

Ocak, 1950. All About Eve filminin setleri bitmiş, Marilyn Monroe küçük rolünün hakkını vermiş; Holywood'daki evine yakın bir kumsalda, mutlu. Henüz ne başrol, ne seks sembolü. L. J. Willinger’ın yakaladığı bu karede tek elinin üzerinde nasıl durduğu merak konusu.

 

Brigitte Bardot

Philippe Halsman’ın ünlü karelerinden bir diğeri. Yıl 1955. Brigitte Bardot, Saint Tropez’deki ünlü villası La Madrague’ın önünde. Henüz sarışın değil, villasının etrafının özel izinle duvarlarla çevrilmesine 10 yıl var. “50’li yıllarda fotoğrafladığım bütün ünlülerden zıplamalarını istedim” diyor, Halsman. “Samimiyetle merak ediyordum: Hayat bize kendimizi maskelemeyi, yüz ifadelerimizi kontrol etmeyi öğretti. Ama zıplarken her şey kontrol dışına çıkıyor. Ünlülerin hırslarını ya da hırsları olmayışını, kibirlerini ya da güvensizliklerini zıplarken nasıl da ele verdiklerini görmek istedim.” Halsman, Richard Nixon’dan Grace Kelly’e, zıplattığı tanıdık isimlerin fotoğraflarını 1959’da Jump Book kitabında topladı.

ETİKETLER: MARİLYN MONROE , BRİGİTTE BARDOT , ELLE MACPHERSON , ELTON JOHN , PHİLİPPE HALSMAN , ROBİN WİLLİAMS , SALVADOR DALİ , ENERJİ , MUTLULUK , METROPOL