Haftalık E-Bülten
Moda dünyasında neler oluyor? Yeni fikirler, öne çıkan koleksiyonlar, en vogue trendler, ünlülerden güzelllik sırları ve en popüler partilerden haberdar olmak için haftalık e-bültenimize kaydolun.


Mimar Zaha Hadid’in tasarladığı Haydar Aliyev Kültür Merkezi’ndeki “Azerbaycan Halısı: İlmeklerin Dansı” koleksiyonu, geleneksel dokumacılığı sanat ve tasarımla buluşturuyor.
Bakü’nün mimari siluetinde kendine özgü bir yer edinen Haydar Aliyev Kültür Merkezi, mimar Zaha Hadid’in imzasını taşıyan heykelsi tasarımıyla modern mimarlığın dikkat çekici örnekleri arasında yer alıyor. Keskin köşeler yerine akışkan kıvrımları öne çıkaran, iç ve dış mekan arasındaki sınırları belirsizleştiren yapı, 2012 yılında kapılarını açtı. 2014’te Londra Tasarım Müzesi’nin Yılın Tasarımı Ödülü'ne layık görülen merkez, mimarinin bir şehrin kültürel kimliğini şekillendirmedeki rolünü de ortaya koyuyor.
Ancak merkezin hikayesi mimariyle sınırlı değil. Sergi ve koleksiyonları aracılığıyla Azerbaycan’ın tarihini, sanatını ve geleneksel zanaatlarını da görünür kılan yapı, ülkenin kültürel mirasını farklı disiplinler üzerinden keşfetmeye olanak tanıyor. Bu koleksiyonlar arasında öne çıkan Azerbaycan Halısı: İlmeklerin Dansı (Azerbaijani Carpet – Dance of Loops), yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan dokumacılık geleneğini sanatsal bir perspektifle ele alıyor.

Haydar Aliyev Vakfı'nın desteğiyle hazırlanan koleksiyonun hikayesi, 2016 yılında başlayan bir projeye dayanıyor. ‘Azerbaycan Halk Sanatçısı’ unvanlı Eldar Mikayilzade’nin öncülüğünde, altı sanatçı ve 14 dokumacının katkısıyla hazırlanan eserler, sekiz yıllık bir çalışmanın ürünü olarak 3 Haziran 2022’de Haydar Aliyev Kültür Merkezi’nde tanıtıldı.
İpek ve yünden üretilen halılarda doğal boyalarla elde edilen 170 farklı renk ve ton kullanıldı. İnce işçilik gerektiren dokuma teknikleri, malzemenin niteliği ve renklerin bir araya geliş biçimi, her eserin kendine özgü bir görsel dil kazanmasını sağlıyor. Koleksiyon, geleneksel halı sanatını dekoratif bir zanaat olarak ortaya koymaktan ziyade, kültürel hafızayı motifler aracılığıyla aktaran bir anlatım biçimi olarak işlev görüyor.
Koleksiyondaki eserler, geleneksel halı desenlerinin geometrik düzenlemelerin çok ötesinde bir anlam taşıdığını ortaya koyuyor. Doğadan, mimariden ve gündelik yaşamdan beslenen motifler, kuşaklar boyunca aktarılan bir zanaatın yeni yorumlara nasıl da açık olduğunu gösteriyor.
Şeki Han Sarayı ve Şekihanovlar Evi gibi tarihî yapıların mimari ayrıntıları, geleneksel ahşap kafesler, bitki-hayvan figürleri ve ince işçilik gerektiren el sanatları, koleksiyonun görsel dünyasına ilham veren başlıca unsurlar arasında. Halılar, üzerlerindeki desenlerin ötesine geçerek, Azerbaycan’ın mimari ve kültürel mirasını ilmeklerle yeniden anlatıyor.
Yaratılış (Creation) adlı eser, bu yaklaşımın dikkat çekici örneklerinden biri. Ham maddenin hazırlanmasından tamamlanmış halıya uzanan üretim sürecini sanatsal bir anlatıya dönüştüren çalışma, dokumacılığın ardındaki emeği ve ustalığı gözler önüne seriyor. Koleksiyondaki Cennet Kuşları (Birds of Paradise) ve Cennet Bahçesi (The Garden of Eden) adlı halı takımları da motifleriyle kendi hikayelerini anlatıyor.

Halı dokumacılığı, geçmişten günümüze uzanan teknik bilgisinin yanı sıra renk, ritim, desen ve malzeme arasındaki ilişkiyle de dikkat çekiyor. Geleneksel zanaatların çağdaş tasarım dünyasında yeniden yorumlanmasına olanak tanıyan da işte bu zenginlik.
İlmeklerin Dansı koleksiyonu, dokuma geleneğinin estetik ve anlatısal gücünü ortaya koyarken kültürel mirasın yalnızca geçmişe ait bir değer olmadığını da hatırlatıyor. Kuşaklar boyunca aktarılan zanaat bilgisini yeni eserlerle buluşturan koleksiyon, geleneksel üretim biçimleriyle çağdaş sanat arasında kurulan ilişkiye farklı bir perspektif sunuyor.
Zaha Hadid’in mimarisinde biçim ve hareket yapının karakterini belirlerken, Azerbaycan halılarında motifler, renkler ve dokuma teknikleri kendine özgü bir anlatım dili oluşturuyor. Mimariyle kültürel mirasın Haydar Aliyev Kültür Merkezi’nde aynı çatı altında buluşması ise Bakü’yü sanat ve tasarım üzerinden keşfetmek isteyenler için başlı başına bir ziyaret nedeni.


