24 Mayıs 2015

Lütfen Rol Yapmayın

YAZI: CAN REMZİ ERGEN

Oyunculuk ve rol kavramları bu kadar yan yana anılırken 84 yaşındaki duayen eğitmen Eric Morris oyuncuların asla rol yapmaması gerektiğini savunuyor. Peki bundan ne kast ediyor? Ona göre oyunculuğun temeli gerçeğin ta kendisinden gelmeli. Eric Morris, oyuncularının  hissetmedikleri bir şeyi sahneye getirmelerini asla istemiyor. ‘Hissettiğinden ne daha eksik ne daha fazla’ onun en çok dile getirdiği cümlelerden biri. Aktör asla 'mış gibi'  yapmamalı. Her zaman şimdi ve burada, anın içinden sahip olduğu hazinesi yani duyuları ile hareket etmeli. Ne kadarsa o kadar, ama o anki kendi gerçekliğinin peşinden giderek.

 

Eric Morris ve Meltem Cumbul 

 

Aktörler para karşılığı duygularını satan fahişelerdir dediğinde sınıftan bazılarımız kafalarıyla bunu onayladı, bazıları kahkaha attı, bazıları ise sessizliğe büründü. Meltem Cumbul Stüdyo, Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi Sinema ve Televizyon Bölümü, BAUSEM, Oyuncular Sendikası işbirliği ile düzenlenen workshop’ın kahve arasında Morris’i ve de Cumbul’u 15 dakikalığına kaçırıp sorularımızı sorduk.

Ne zaman sahnede birini gördüğünüzde ‘bu çocuk’ iyi bir oyuncu veya iyi bir oyuncu olacak diyorsunuz?

Yetenek insanların düşündüğü kadar az bulunur bir şey değil. Oyuncular sahip oldukları yeteneğin az rastlanır bir şey olduğunu düşünebilirler ama değil. Az rastlanır olan şey gelişim ve de o yeteneğin kullanımı. Çoğu aktör bunu yapmıyor.Yeteneği kullanma becerini geliştirmekle alakalı bir durum bu.

Bu bahsettiğimiz Eric Morris methodu nedir?

Eric: Bu bir oyunculuk methodu, Stanislavski 100 yıl önce oyunculuğun kitabını yazdı, ve ardından bir sürü kişi o yazılan sistemi uyarladı. Ancak sistem bazı sorulara cevap vermiyordu, Sonuca ulaşmak için ne yapıyorsun? Bunun cevabını her an verememesi açısından bazı noktalarda pratik değildi. Ben aktörü, vüzudunu özgür kılıcı bir method yarattım.

Meltem : Fütursuz oyunculuk, Enstrüman olarak (oyuncunun bedeni) eğer açık değilsen bu metod sana çok yardımcı oluyor ve başka hiçbir metod bu kadar egzersize sahip değil. İçindeki blokları kaldırmak açısından egzersizler önemli. Öğretmesi  de kolay çünkü ‘nasıl’ sorusu için çok fazla cevap var.

 

Meltem, nasıl bir araya düştü yolunuz?

2005’de 10 günlüğüne Los Angeles’a gittim. Eric’i aradım ve o da telefonu açtı

Eric : Telefon çalınca genelde cevap veriyorum (Kahkahalar)

Meltem: İlk defa gittim oraya onu orada otururken gördüm ve aman tanrım efsanevi Eric Morris orada oturuyordu!

Eric: Gerçek bir insan gibi!

Meltem: Ve ders almaya başladım ondan, üç yıl boyunca oradaydım.

Eric: Bu 10 yıl önceydi! Ben Meltem’i Türkiye’de öğretmesi için  inanılmaz derecede teşvik ediyorum çünkü o bu işi çok biliyor

 

Dünyada kimler bu metod ile çalışıyor?

Johny Depp ile Stay Hungary filmi için çalışıyorduk. Baltimore’da bir hoteldeydik. Insıde the Actors Studio’da James Lipton’ın konuğu olduğunda Lipton sordu: ‘ Bu başarıda kimlerin payı var? şöyle dedi: ‘Lütfen Rol Yapmayın adında bir kitap okudum ve o kitap kafamdaki bütün soru işaretlerine cevap oldu. Bu başarının arkasında üç isim var; Stanislavski, Strasberg ve Eric Morris’

Jack Nicholson benimle çok çalıştı. Brandon Lee, Kubrick Yönetmen oradaki Lolita, Arnold Swazeneger ve daha birçok birçok  oyuncu, 55 yıldır yaklaşık 70 bin kişiyi çalıştırmış olabilirim. Dünyada 50 tane benim yarattığım sistemi öğreten koç var, sistem dünyaya yayılıyor. Benim bu yola koyulmanın nedeni bunu herkesle paylaşabilmekti.

 

Johny Depp

 

Eric bu metodun sadece oyunculukla değil hayat ile ilgili olduğunu söylüyorsun

İkisi arasında gerçekten de fark yok, eğer gündelik hayatında bir sorun yaşıyorsan o sorunu genelde sahneye de taşıyorsundur. Depresyonun, korkuların veya güvensizliklerin varsa onlar sahneye kamera önüne çıkmadan önce bertaraf edilmeli. Ben insanlara nasıl rol yapmamaları gerektiğini öğretiyorum.

 

Madem oyunculuk ve yaşamak arasında bir fark yok, yaşamaya dair en güzel şey nedir?

Eric : Hala yaşıyor olmam, sağlıklı bir biçimde. Bu en güzel şey. İyi bir karım var. İstediğim yerde yaşayabiliyorum. İnsanları seviyorum, insanlar beni seviyor. Kimse tamamına sahip olamaz. Ben %90’ına sahip oldıuğumu düşünüyorum.

Meltem: Hayatımın tadını çıkarıyorum. Bütün duyguları yaşıyorum. Yaşamayı seviyorum. Kadın olmanın gerektirdiği cesareti göğüslenmeyi seviyorum. Gençlere ilham vermeye çalışıyorum, onları bir şeylerden korkutmak değil de onlara bir statement yapmaları, istedikleri şeyi gerçekleştirmeleri konusunda cesaret veriyorum. Hayatı öğrenmelerini istiyorum.

Ve her şeyi yapmak istiyorum, resim yapmak, farklı rollerde yer almak, yazmak, yaşadığımı hissetmek, sevdiklerime sarılmak, arkadaşlarımı görmek, burada Eric ve Susana ile buluşmak. Hayat harika bir şey.

 

 

ETİKETLER: ERİC MORRİS , MELTEM CUMBUL , SİNEMA , SANAT