LIVING
LIVING

09 Mart 2021

Bir Yemeği Popüler Yapan Nedir? TikTok’ta Bir Tarifin Hikayesi

YAZI: ELISE TAYLOR

DERLEYEN: DENİZ MİRAY PETRİNİ

feta pasta
Fotoğraf: Jenni Häyrinen/@liemessa

Şubat’ın ikinci haftasında instacart tuhaf bir şey fark etti. Kalıp Feta peynirinin satışları yüzde 117 oranında bir uçuşa geçerek aynı zamanda Google üzerinden en çok aratılan peynirlerden biri olmuştu. Cherry domates ve fesleğen de hemen arkasından geliyordu. Bu durum bütün markaları da büyük bir merak içinde bıraktı. Bu ani yükselişin sebebi ne olabilirdi?

Eğer sosyal medyayla ilgiliyseniz bu artışın sebebinin TikTok olduğunu kısa sürede anlamışsınızdır.

Evet, cherry domates, fesleğen, noodle, sarımsak ve büyük bir kalıp feta peyniri milenyumdan Z kuşağına kadar herkesin sayfasını ele geçirmiş durumda. 1 Mart’tan itibaren ise #fetapasta etiketi 661.7 milyon görüntülenme aldı. Bir benzeri olan #bakedfetapasta etiketi ise 86.7 milyonun üzerinde bir sayıya ulaştı. İki etiketin arasında ise 45,000’den fazla video, uygulamanın içinde dönmeye devam ediyor. Aynı zamanda bu tarif gün geçtikçe evrimleşerek vegan veya karidesli feta pasta gibi farklı versiyonlarıyla da gündeme gelmeye başladı.

Marka danışmanı Zach Weiss, TikTok’ta gezinirken aynı etikete denk geldi. “Sırf meraktan kalkıp denemeye karar verdim.” diyor ve ekliyor “ Erimiş peynir ve renkli domateslerle yemeğin görüntüsü bir anda sizi ele geçiriyor.” Tarifi favorilerine ekledikten sonra Weiss, direkt olarak alışverişe gidiyor ve sadece iki feta peynirinin kaldığını görüyor. Aynı akşam kendisi ve birkaç arkadaşı bu tarifi denemeye kadar veriyorlar ve sonuç tam da istenildiği gibi çıkıyor; yapması kolay ve oldukça lezzetli.

Birkaç farklı video ve çeşitli görsellerin ardından McArthur Joseph’te benzer hislere yenik düşüyor. 9 Şubat’taki Zoom toplantısından sonra makarnayı evde denemeye kadar veriyor. “Fotoğrafta erimiş peynir ve cherry domateslerin merakınızı cezbeden gizli bir şey var. Karmaşık gözükmek yerine akşam yemeğinde yapmak istediğiniz bir tarif hissi veriyor.” diyen Joseph bunun sebebini birkaç maddede açıklıyor.
1-Kolay bir tarif olması
2-Malzemelerin ucuz ve erişilebilir olması
3-Yapım aşamasının bir sanat eseri projesi gibi anlatılması.

Beekman Social’da dijital pazarlama alanında üst düzey sosyal medya yöneticisi olarak çalışan Joseph, aynı zamanda bu tarifi oldukça yenilikçi buluyor. Elbette bazı yemek bloggerları tarafından kurgulanmış ve stilize edilmiş versiyonları da var. Ama izlediği videoları baz alınca çoğu amatör şekilde ve kendi mutfaklarında bildiğimiz malzemelerle yapılıyor. Joseph’in bu konuda yorumu ise şu şekilde: “TikTok, şimdiye kadar ki en demokratik uygulamalardan biri. Bir paylaşımınızın yayılması için milyonlarca takipçiye ihtiyacınız yok. Bu da yapaylık yerine yaratıcılığı arttıran bir durum. Örneğin instagram’a baktığımız zaman algoritmayı yenmek için bütün markalar ve influencerlar elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyor.”

Weiss ve Joseph, ikisi de hangi videoyu izlediklerini tam olarak hatırlamıyor ancak büyük ihtimalle Yumna Jawad bir diğer adıyla @feelgoodfoodie’nin 11.2 milyon görüntülenen versiyonunu denemiş olabilirler.

 

@feelgoodfoodie

Baked feta pasta with cherry tomatoes!! Recipe on blog • Inspired by @grilledcheesesocial ? #tiktokpartner #LearnOnTikTok #fetapasta #recipes

♬ original sound - Feel Good Foodie

 

Jawad pek çok kez viral olmuştu. Ancak onun feta tarifi hakkında yaptığı yorum ise oldukça başka; “Görüntülenmeler, beğeniler bütün bunların hepsi bir şeyin viral olmaya başladığının en büyük göstergesi. Ancak bu hepsinden çok daha farklı çünkü bu tarifin bu kadar popüler olmasının en önemli sebebi herkesin uygulaması. Sekiz yıllık yemek bloggerlığı kariyerimde ilk kez böyle bir şeyin bu kadar kısa sürede patlama yarattığını görüyorum.”

29 Ocak’ta, Avustralya’lı blogger @cookingwithayeh’ de tarifi denemeye karar veriyor. Onun yaptığı versiyon ise 12.7 milyon görüntülenme alarak TikTok’un en çok izlenen videoları arasına giriyor.

Her ne kadar @cookingwithayeh krediyi Jawad’a verse de Jawad, MacKenzie Smith’in versiyonuna yönlendirme yapıyor.

 

@cookingwithayeh

Baked Feta Pasta is def worth all the hype!! Inspired by the lovely @feelgoodfoodie ? #fyp #foodtiktok #bakedfeta #pasta #foryou #foryoupage

♬ Taste It - Ikson

 

Özetle eğer bu akımın arkasındaki ismi merak ediyorsanız bu kişi Smith. Tarifi ilk olarak 2019 yılında blogunda paylaşan Smith “Eskiden de oldukça popülerdi. Ancak karantina süreciyle birlikte en fazla görüntülenen tarif oldu.” diyor. 2021 yılında TikTok’a katılıp aynı tarifi yükledikten sonra ise 24 saat içinde milyonlarca görüntülenme aldı ve birkaç gün içinde takipçi sayısı 200’den 40.000’e ulaştı.

 

@grilledcheesesocial

Baked feta pasta viral recipe! Inspired by #uunifeta via @liemessa & @tiiupiret #learnontiktok #foodtiktok #foodie

♬ She Share Story (for Vlog) - 山口夕依

 

Ancak sosyal medyanın gücüne rağmen, Smith bu tarifin esas yaratıcısı değil. Eğer videosunu izlerseniz iki Finlandıya’lı yemek bloggerını etiketlediğini görebilirsiniz. @liamessa ya da Jenni Häyrinen ve @tiupiret ya da Tiiu Puranen.

2 yıl önce oldukça soğuk bir Findanlıya kışında, Häyrinen acıkmıştı ve canı fırında pişmiş bir feta istiyordu. Ancak bu yeteri kadar dengeli bir seçim değildi. Bu yüzden makarna sosuna biraz domates ekleyip, noodlelarla karıştırdı. Ardından yarattığı bu tarifi hem blogunda hem de instagram’da #uunifetapasta etiketiyle paylaştı. “Anında viral oldu. Birkaç hafta içinde Finlandiya’daki herkes tarifi yapmaya başladı.” diyor Häyrinen.

Elbette bu tür popülariteler biraz tartışmayı da beraberinde getiriyor. Tarif 2018 yılında Puranen tarafından yapılan spaghetti tarifine benzediği için orijinal reçetenin kendisine ait olduğunu söylüyor.

Mackenzie Smith #uunifetapasta etiketini keşfettikten sonra Finlandiya’lı bir arkadaşından da bir çeviri yardımı alarak 2019 yılında Häyrinen’de kredi vererek kendi blogunda paylaşıyor.

Peki Häyrinen kendi hesabının dahil olmadığı ve iki yıl ardından gelen bu yeniden patlama için neler düşünüyor? “Bir şekilde etiketlenerek referans verildiğimi düşünüyorum ancak bu her zaman olmuyor.” Bir şey çok fazla paylaşıldığı zaman orjinalliğini de kaybettiğini düşünen Häyrinen “İnsanlar tarifi eğer TikTok üzerinden gördüyse bunu anlayabilirim. Sonuçta ilk ulaştıkları isimleri etiketliyorlar.”

Kendi tarifinin uygulamada viral olmasının ardından Häyrinen’de TikTok’a katılıyor. Hemen ardından kendi versiyonunu yükleyerek “the original viral #uunifetapasta” başlığıyla birlikte paylaşımını yapıyor. Ancak video sadece 900,00 kez tıklanarak tarifin sosyal medya ömrünün sonuna geldiğinin sinyallerini veriyor.

TikTok’un aslında hileli bir yanı var. Sadece trendleri başlatan değil aynı zamanda onları uygulayan da bir platform. Herkes aynı dansı yapıyor, aynı müziği aynı kliple bağdaştırıyor. Aslında TikTok’u eğlenceli yapan özelliklerinden biri de bu kendinizi sadece platformun bildiği bir esprinin içinde gibi hissediyorsunuz. Ancak bu çoğu zaman her ne kadar video yaratıcıları esas sahipleri etiketleme konusunda elinden geleni yapsa da orijinal isimlerin kaybolmasına sebep oluyor.

Häyrinen #uunifetapasta’nın artık #fetapasta olduğunu kabullendi. “Bu fenomen benim ellerimden kayıp gidecek kadar büyüdü.” Ancak yine de bu tarifi denemek isterseniz kendisinin son bir tavsiyesi var.” Yapılan çoğu versiyon orjinaline çok yakın ancak kırmızı biberi nedense atlamışlar. Bu yüzden benim tavsiyem tarifin içine biraz kırmızı biber eklemeniz.”

 

@liemessa

Baked feta pasta - the original viral #Uunifetapasta ??#bakedfetapasta #tiktokfood #fetapasta #foodtiktok

♬ Feel It Still - Portugal. The Man

ETİKETLER: TİKTOK , FETAPASTA , UUNİFETAPASTA