Mutlu Çiftlerin Sırrı Olan 5:1 Formülü

Tolstoy’un Anna Karenina adlı eseri literatüre geçmiş şu ünlü cümleyle başlar: “Tüm mutlu aileler birbirine benzer, her mutsuz ailenin ise kendine özgü bir mutsuzluğu vardır.” Kitap kurgu olsa da bazı psikologlar, mutlu çiftlerin gerçekten de ortak bir özelliği olduğunu öne sürüyorlar: Bu çiftler 5:1 formülünü uyguluyorlar. Bu konsepte göre bir tartışma sırasında her olumsuz etkileşim, örneğin eleştirel, küçümseyici ya da savunmacı olmak, beş ya da daha fazla olumlu etkileşimle telafi edilmelidir.

Gottman Enstitüsü, bu basit kuralın psikolog John M. Gottman ve Robert W. Levenson tarafından geliştirildiğini ve ikilinin 1970'lerde çiftleri incelemeye başladıklarını belirtiyor. Çiftlerden kısa bir süre içinde bir anlaşmazlığı çözmeleri istenmişti. Tartışmaları nasıl çözdüklerini gözlemleyerek hangi çiftlerin birlikte kalacağını ve hangilerinin boşanacağını yüzde 90'dan fazla bir doğruluk oranıyla tahmin edebildiler. Çiftler arasındaki olumsuz etkileşimler sırasında belirli bir sayıda olumlu etkileşimin sürdürülmesinin istikrarlı ve uzun süreli bir ilişki için sır olduğunu ve bir olumsuz etkileşimi aşmak için en az beş olumlu etkileşimin gerektiği sonucuna vardılar.

Dr. Gottman’a göre tartışmalar tüm evliliklerde -sağlıklı evliliklerde bile- kaçınılmazdır, ancak her iki taraf da sorunları hızla çözmeye çalışmalıdır. Dr. Gottman, 1994’te yayınlanan Why Marriages Succeed or Fail: And How You Can Make Yours Last (Evlilikler Neden Başarısız Olur: Ve Sizinkinin Sürmesini Nasıl Sağlarsınız) adlı kitabında, “Öfke, yalnızca eleştiri veya küçümseme ile ifade edilirse veya savunmacı bir şekilde ortaya çıkarsa evlilikte olumsuz etkiler yaratır” diye açıklamaktadır.

Dr. Gottman, çiftlerin anlaşmazlık anlarında bile birbirlerine değer verdiklerini hissettirebilecek basit etkileşimleri sıralamıştır ve bunlar zamanla ilişkileri güçlendirebilir. Aşağıda bu etkileşimlerin bir özetini derledik:

İlgi göstermek

Partneriniz bir şeyden şikayet ettiğinde dinliyor musunuz? Neden bu kadar sinirli olduklarına dair meraklı mısınız? Takip soruları sormak veya beden diliyle ilgi göstermek, onları duyduğunuzu hissettirmek ve problemi ciddiye aldığınızı göstermek için basit bir yoldur.

Sevgi ifade etmek

Bir tartışma sırasında sevgi ifadeleri, fiziksel ve sözlü yakınlık, stresi azaltır. Bu, diğer kişiye problemi birlikte çözeceğinizi gösterir.

Küçük ama anlamlı jestler yapmak

Gottman Enstitüsü’ne göre zamanla tekrar edilen küçük jestler ve sevgi gösterileri, ilişki üzerinde olumlu bir etki yapar. Bunlar, bir anlaşmazlık sırasında önemli olan olumlu etkileşimlere katkıda bulunan tampon sinyalleri olarak kabul edilir.

Ortak noktaya odaklanmak

Bir tartışma sırasında üzerinde hemfikir olduğunuz noktaları vurgulamak, işleri daha hızlı çözmenize yardımcı olacaktır.

Empati yapmak ve özür dilemek

Empati, başka birini anladığınızı ve sevdiğinizi hissettiren en derin insani bağlantı biçimlerinden biridir. Bu, tartıştığınızda aklınızda bulundurmanız gereken bir şeydir.

Karşı tarafın bakış açısını kabul etmek

Başka bir kişinin farklı bakış açısına katılmak zorunda değilsiniz, ancak bu farklılığı kabul edebilirsiniz. Bu, karşı tarafın saygı gördüğünü hissetmesini sağlar.

Bir şaka paylaşmak

Şirin şaka ve takılmalar, yoğun bir tartışmada bile gerginliği hafifletebilir.