20 Aralık 2020

Konfor Alanı Yüksek Giyimin Geçmişi ve Geleceği

YAZI: LAİRD BORRELLİ-PERSSON

DERLEYEN: DİLRUBA KARAKÖSE

“Eşofman altları sonsuza kadar…” “Nerede olduğunuza bağlı olarak, bu slogan evden çalışma çığlığı ya da yakınılacak bir şey haline geldi. Artık başkaları tarafından görülmek için değil, kendimiz için giyiniyoruz. Bu senaryoda, genellikle atletik eşyalarla ilişkilendirilen türde konfora ve materyal esnekliğine öncelik verdiğimizden dolayı, nasıl göründüğümüz biraz arka planda kalıyor. Moda çelişkilerden zevk alır ve tarih, kadınların genellikle kıyafetlerin vücut için zırh oluşturmaktan ziyade vücutla koordineli çalıştığı dönemlerde özgürleştiğini öne sürer.

Thierry Mugler
Thierry Mugler, spring 1986 ready-to-wear

1940'lar ve 1980'ler, özellikle kadınların çalışma ile ilişkileri açısından büyük bir devrimin yaşandığı dönemlerdi ve erkekler tarafından domine edilen büyük ölçüde keşfedilmemiş bir alana girdiler. Ters üçgen şeklinde omuzlara vurgu yapan özel dikim siluetlerin de benimsendiği zamanlardı ayrıca. Bu tür bir giyim anlayışı, bir çeşit artırılmış malzeme mevcudiyeti yoluyla güç gösterisiydi.

Thierry Mugler
Jeny Howorth for Claude Montana, spring 1988 ready-to-wear

40'lar ve 80'lerin aksine, 1930'ların ve 1970'lerin daha yumuşak, daha beden bilinçli moda anlayışı, sık sık kadın bedenine bir güç kaynağı olarak sarıldı. Kıyafette rahatlık farklı dönemlerde farklı şekilde tanımlanır, ancak genellikle moda ile hareket ve özgürlük eş anlamlıdır. Üstelik bunlar, Amerikan modasını ortaya koyan niteliklerdir. Met Kostüm Enstitüsü'nün küratör yardımcısı Mellissa Huber, "Ortaya çıkışından beri Amerikan spor giyimi, aktif bir yaşam tarzına uyum sağlamakla ilgili oldu" diyor. “Amerikan kadınları tarihsel olarak bağımsız, atletik ve meşgul olarak görülüyordu. Kendisinin yansıttığı hareket ve modernite değerleri için, öncekilere kıyasla ve özellikle Fransız haute couture ile yan yana tasarlanan kıyafetler, sadeliğiyle öne çıkmış olabilir. Nihayetinde mesele, estetik ve işlev arasında bir denge sağlamaktı.” sözleriyle de ifade ediyor düşüncelerini.

Thierry Mugler
Norma Kamali in her sweat separates, circa 1979

Giysilerin işe yaraması, esnekliğe hitap eden yenilikler gerektirir. 1930'larda Madeleine Vionnet, sosyetenin tanrıçaları için tasarımlar yaparken, kumaşları gösterilen önyargıya göre kesti. Norma Kamali, yakın tarihli bir Zoom görüşmesinde, hazır giyim tasarımlarında esnekliğe sahip kumaşların daha yaygın hale geldiği 1970'lerin sonlarına kadar, vücuda yakın etkiyi elde etmek için korse kumaş kullanmak zorunda olduğunu açıkladı. Örgüler ise doğal bir esnekliğe sahiptir ve Stephen Burrows, Diane von Furstenberg, Sonia Rykiel ve Karl Lagerfeld gibi tasarımcılar tarafından yaygın olarak kullanılmıştır.

Spor giyim, esneklik gibi performansın katma değerine sahip vücudu saran elbiselerin uzak bir kuzeni olarak tanımlanabilir. Norma Kamali’nin sportif materyalleri hazır giyimde kullanmasının ardından ofis giyimi için de cazip bir alan oluşturdu. Kamali, “Giysilerinizle rahat olma duygusu, kendinizi rahat hissedebileceğiniz ve yine de harika görünebileceğiniz fikriyle başladı.” diyor. Nasıl giyindiğimiz gerçekten nasıl hissettiğimiz üzerinde bir etkiye sahip olabilir, bu da bu tür bir giyinmenin uzun vadeli çekiciliğini açıklayabilir.

Thierry Mugler
Tom Ford, spring 2021 ready-to-wear

ETİKETLER: MODA