Haftalık E-Bülten
Moda dünyasında neler oluyor? Yeni fikirler, öne çıkan koleksiyonlar, en vogue trendler, ünlülerden güzelllik sırları ve en popüler partilerden haberdar olmak için haftalık e-bültenimize kaydolun.


Gürcistan doğumlu tasarımcı, yalnızca 12 yıl gibi kısa bir sürede Vetements’un yaramaz çocuğundan Gucci’nin zirvesine uzandı. Nathan Heller, küresel bir mega markaya yeniden hayat vermeye hazırlanan tasarımcıyı mercek altına alıyor.
Milano’da pırıl pırıl ve güneşli bir şubat sabahında, kaderini belirleyecek bir defileden bir gün önce, bir zamanlar Fransız modasının önde gelen aykırı ismi ve şimdi de Gucci’nin kreatif direktörü olan Demna, ofislerini tuhaf bir sakinlikle turluyor.
Gözleri tamamen kendi imzasını taşıyan bir stille dekore edilmiş stüdyosunda gezinirken “Açıkçası biraz stresliyim ama kendimi iyi hissediyorum” diyor. Boydan boya pencerelerin hemen yanında bir çift deri koltuk duruyor. Sanatçı Pia Camil imzalı yama perdeler ise duvar boyunca uzanıyor. On yıl önce Gucci, endüstriyel Via Mecenate üzerindeki bu şık binalar kompleksine taşındığında marka; popüler kültürün ayrılmaz bir parçası haline gelen imajıyla, adeta modanın İtalyan spor arabası -hızlı ve sıradışı bir güce sahip, aerodinamik, deri kaplama bir araç- olarak ününü pekiştirmeyi başarmıştı. Demna, “Hayatını Roblox’ta geçiren 16 yaşındaki kuzenim Gucci’ye gideceğimi duyunca şöyle dedi: ‘Gucci kelimesini belli bir ruh halini tarif etmek için çok sık kullandığımızı biliyor musun? Eğer Gucci hissediyorsan bu, çılgınlık yapmak, insanlarla tanışmak ve dışarıda olmak istediğin anlamına gelir” diye anlatıyor. Gülümsüyor ve ekliyor: “Yarın insanlara Gucci hissettirmek istiyorum.”

Gürcistan’daki doğum adıyla Demna Gvasalia (beş yıl önce Balenciaga’daki yükselişinin zirvesindeyken soyadını bir kenara bırakmıştı), şu anda tasarımcıların genellikle kendilerinin en olgun versiyonuna ulaştıkları bir yaşta, yani 45 yaşında. Yine de onun sesi, moda tarihi açısından koca bir çağ ve etki alanını giderek genişleterek Balenciaga’nın kreatif direktörü ilan edilmesinden aylar önce, Vetements’un kurucu ortağı olduğu 2014’te tam anlamıyla şekillenmiş gibi görünüyordu. Paris’teki Palais Galliera’nın küratörlerinden moda tarihçisi Alexandre Samson, “Bu durum onu son on yılın en etkili tasarımcısı yaptı” diyor. “Batı dünyasına özenen, ona hayranlık duyan ama aynı zamanda onu küçümseyen Doğu’nun Sovyetler Birliği sonrası yoksul gençlik kültürünü yansıtan son derece net karakterler yarattı.” Demna, bu kararsız, istekli ve hassas tavrın, sosyal medyanın egemen olduğu Batı’nın başkentlerine de hitap edebileceğini gördü. Samson, “Logo çılgınlığını, yapısökümcü kalıp çıkarma becerileri ve spor giyimle harmanlayan çok güçlü bir yaklaşımdı” diyor. Aynı zamanda son derece kişiseldi ve o günden bu yana geçen yıllardaki tüm yeniden yorumlamalarda da öyle kalmaya devam etti.
Demna stüdyoda bol siyah adidas pantolonu, üzerinde heavy metal grubu Slipknot’ın logosu bulunan siyah tişörtü ve siyah Gucci terlikleriyle, bizzat kendisinin tanımladığı dökümlü, salaş siluetin bir örneğini sergiliyor. Gençken burjuva Avrupa’sında kişisel tarzı sık sık bir kışkırtma olarak algılanıyordu, restoranlardan kovuluyor, üzerine yiyecek fırlatılıyordu. O günden bugüne bu tarz, ana akım lüks beğeninin temel modellerinden biri haline geldi.
Demna, Balenciaga’yı yönettiği on yılın ardından geçen yaz Gucci’nin başına geçtiğinde, bu adım tıpkı Long John Silver’ın Hispanyola’nın kontrolünü ele geçirmesi gibi karşılandı. Marka birkaç yılı başıboş geçirmişti; onun gelişi markanın dalgaların üstünde yeniden coşkuyla ilerlemesini vaat etti. Model ve influencer Vivian Wilson bana “Yaptığı her şeye karşı ‘umurumda değil’ tavrına sahip ve nasıl dikkat çekeceğini, nasıl bir an yaratacağını biliyor. Kültürel vicdana çok iyi bir şekilde dokunuyor” diyor. Demna’nın uzun süreli arkadaşı ve ilham perisi Kim Kardashian, “İstediği şeyi tasarlıyor” diyor. “O sadece tavizsiz bir şekilde kendisi.”

Model Valerie Scherzinger’in köşeli omuz hatları ve fiyonk yakasıyla tamamlanan çita desenli elbisesi, Demna’nın karakter çalışmalarının kusursuz bir örneği.
Daha az kesin olan şey, Demna’nın dikkat çekme tarzının bu kadar büyük ve ana akım bir markaya uyup uymayacağıydı. Lüks holding Kering’in gözbebeği Gucci, sektörde gerilemelerin yaşandığı bir yılda, kritik bir önder haline geldi (Şirketin kaderi Gucci’nin başarısıyla öylesine iç içe geçmiş durumda ki, markanın CEO’su bana yataktayken bile saat başı küresel satış rakamlarını kontrol etme alışkanlığından zar zor vazgeçtiğini anlatıyor). Kering’in CEO’su Luca de Meo, “Ekibin büyük bir sorumluluğu var çünkü bir mega markayı yönetiyorlar” diyor. “Dikkatli taşıyın!” Anvers kavramsalcılık okulunda eğitim almış olan Demna provokasyona düşkün, kurnaz ve iğneleyici bir ironi ustası olarak tanınıyor (İlk Vetements koleksiyonlarından birinde, sarı bulaşık eldivenlerine benzeyen parçalar yer alıyordu). Bu huzursuz tarzın, Gucci ölçeğindeki bir başarının altında zorlanma riski vardı. En azından endişe buydu ancak Demna stüdyoda, buraya geldiğinden beri kavramsalcılığını bir kenara bırakıp daha doğrudan ve duyusal bir yaklaşıma yöneldiğini söyleyerek beni şaşırtıyor.
“Gucci çok pragmatik bir marka ve tamamen ürün odaklı. Sırf sevdiğin bir elbiseyi yapabilmek için onu ille de kavramsallaştırmak zorunda kalmamak özgürleştirici” diyor. “Moda böyle olmalı: daha sezgisel ve duygusal... ya ‘nefret ediyorum’ ya da ‘bayıldım’.”
Gucci için hazırladığı ilk defilede, markanın 1970’lerdeki görünümlerinden yola çıkarak “temel karakterleri” olarak nitelendirdiği unsurları ele alan bir film formatında kapsül koleksiyonunu (La Famiglia) sundu. Sonbahar öncesi koleksiyonu, 90’larda Tom Ford dönemindeki modaevini tanımlayan seksi ve özenli görünümlere bir saygı duruşuydu.
Bu özel günde sunmak üzere olduğu koleksiyon ise Gucci’nin bugünkü halinin bir ifadesi: Onu, büyük miras markalarında yeni bir duyusallık keşfeden, aralarında Matthieu Blazy ve Pieter Mulier’nin de bulunduğu Belçikalı kavramsalcılar kuşağıyla buluşturan kendi kişisel vizyonu (Şu ana kadar yapılan hamleler karşılık buldu: Çoğu kritere göre büyük satış etkilerini görmek için henüz erken olsa da ilk kapsül koleksiyonun çıkışından itibaren mağaza trafiği arttı). Demna, ertesi gün podyumda yer alacak birkaç parçanın asılı olduğu askıdan kürk gibi görünen, ama aslında tarımın çok daha yaygın bir yan ürünü olan koyun kürkünden yapılmış kabanları çekip çıkarıyor; bunlar elde rüzgarlık kadar hafif hissettirmesi için verev kesilip muslin kumaşla dikilmiş parçalar.
Demna artık her şeyin hafiflikten ibaret olduğunu düşünüyor, hafiflik ve hız. Gucci’ye geldiğinde stüdyodaki tüm prototiplerin şirket dışında dikildiğini fark etmişti. Yaptığı ilk değişikliklerden biri de kıyafetlerin daha hızlı ve endüstriyel şekilde üretilebilmesi, kağıt üzerinde değil doğrudan manken üzerinde iğne ve makasla düzenlenebilmesi için binanın içinde bir Gucci atölyesi kurmak oldu.
Demna daha hafif ve esnek hale getirdiği birkaç klasik el çantasını alıyor ve mankenlerin üzerindeki iki zarif elbiseyi gösteriyor gururla; biri klasik Gucci desenli mor, diğeri ise parıltılı altın pullarla kaplı. Bu parçaların ötesinde, stüdyosu da sanki bir hafiflik rejimine tabi tutulmuş gibi tuhaf bir şekilde boş. Demna bu boşluğun aniden farkına varmış gibi görünüyor. Muzip bir gülümsemeyle “Sana çok fazla şey göstermek istemiyorum” diyor. “Defilenin sürprizi kaçmasın.”
Pek çok kişi, Demna’nın tüm vizyonunu olmasa da dokunuşunu, kariyerinin başlarında kadın hazır giyim koleksiyonlarını yönettiği Maison Martin Margiela’da geçirdiği o hareketli dört yıla dayandırıyor. Samson’a göre “Bütün markanın arkasındaki süreci ve düşünce biçimini, yeniden işlevlendirme fikrini” (Margiela da Demna gibi vintage parçaları bir çıkış noktası olarak kullanmasıyla bilinirdi) “ve aynı zamanda toplumla oynama fikrini” kesinlikle anlamıştı. Demna bu süreçleri Vetements’da kendi tarzına uyguladı. Dik ya da sivri vatkalı kapüşonlular ve oversize ceketler vardı. Çekingen bir gençken kendini gizlemenin bir yolu olarak oversize kıyafetler giymeye başlamıştı; şimdiyse standart bedeni heyecan verici etkiler yaratacak yeni ve alışılmadık formlara sokuyor. 2016’da Vetements’da stajyer olarak işe başlayan ve şu anda Demna’nın özel kalem müdürü olan Julien Charrier, “O dönemde Paris’te gerçekten başka hiçbir şey olmuyordu” diye anlatıyor. “Kalıpların tamamen dışında, çok taze, çok genç ve tamamen sokak kültürüne ait bir şey getiriyordu.” Bir yıl içinde marka, Jared Leto ve o dönemki adıyla Kanye West olan Ye tarafından giyilir ya da taklit edilir hale gelmişti. Vetements kurulduktan kısa bir süre sonra, henüz ortada bir mağaza bile yokken Demna ile tanışan ve gecenin bir yarısı Paris’teki bir depoda saatlerce kıyafet deneyen Kardashian, “Her zaman çok havalıydı” diyor.

Demna, “Daha önce yapmadığım bir şey yapmak istiyorum, bu da olasılıkları sınırlıyor” diyor müstehzi bir gülümsemeyle.
Demna, Balenciaga’daki ilk defilesini 2016’da gerçekleştirdi. Kaba tabanlı Triple S sneaker ve geniş yakalı Swing gömlek gibi hit parçalara imza attı ama aynı zamanda jeopolitik temalara da uzandı. Mart 2022’de, Rusya-Ukrayna savaşı patlak verdikten sonraki defilesinde modeller, sarı ve mavi renkler içinde bir kar fırtınasının ortasında güçlükle yürüyordu. Üç yıl içinde modaevi iki kat büyüdü ve satışlarda bir milyar doları aştı. The Washington Post, 2019 yılında Demna’yı “moda olarak kabul ettiğimiz şeyi değiştirdiği” için övgüye boğdu.
O yılın sonlarına doğru Demna ile ilk kez karşılaştığımda, müzisyen eşi Loïk Gomez ile birlikte İsviçre’de, ormanlık bir bölgede yaşıyordu. Bana Paris’in fazla dikkat dağıtıcı, fazla klostrofobik ve bunaltıcı hale geldiğini söyledi. İsviçre’de neredeyse hiç kimseyle görüşmüyordu; ancak her gün işten önce uzun çizmelerini ve paltosunu giyip Caspar David Friedrich tablolarından fırlamış bir figür gibi doğada uzun yürüyüşlere çıkıyordu. Balenciaga’nın uzun süredir uykuda olan couture operasyonlarını yeniden başlatmayı planlıyordu. O dönemde bana, “Artık dünyanın karanlık tarafında değilim” demişti.
Elbette sonsuza dek süremezdi. Birkaç ay sonra, COVID-19 pandemisiyle tüm dünya karanlığa gömüldü. İsviçre’nin ücra ormanları kapanma sürecini atlatmak için tuhaf bir biçimde kusursuz bir yer olduğunu kanıtlasa da Demna’nın ilk couture sunumu bir yıl ertelendi. Bu sırada, markanın bariz provokasyonları giderek artıyor gibi görünüyordu. 2022’de Balenciaga, Ye’nin sosyal medyada genel olarak antisemitik kabul edilen paylaşımlar yapmasının ardından sadık kamuoyu destekçilerinden biri olan sanatçıyla bağlarını kopardı (Bu yıl ocak ayında Ye, The Wall Street Journal’a verdiği tam sayfa ilanla özür diledi). Yalnızca birkaç hafta sonra, çocuk koleksiyonundan parçalar giymiş ve daha önce podyumda sergilenen ayıcık çantaları tutan çocukların yer aldığı bir reklam kampanyası yayınlanınca, marka -ve Demna- kamuoyunun sert tepkisiyle karşılaştı. Birçoklarına göre ayıcıklar BDSM estetiğini çağrıştıran giysilerle donatılmıştı. Dikkatli gözler, 2023 ilkbahar koleksiyonuna ait dağınık evraklarla dolu bir çalışma masasının görüldüğü başka bir reklamda, Yüksek Mahkeme’nin çocuk pornografisiyle ilgili Birleşik Devletler Williams davasına ait bir karar sayfasının bulunduğunu fark etti.

Sonuçları çok ağır oldu. Kardashian dahil Balenciaga ile yakın ilişkideki ünlüler, markayla bağlarını yeniden gözden geçirdi. Kısa süre sonra Demna bizzat kamuoyundan özür diledi. “Çocukların kendileriyle hiçbir ilgisi olmayan nesneleri tanıtmasını sağlamak uygunsuzdu” diye yazdı. “Çalışmalarımla zaman zaman bir düşünceyi tetiklemek istesem de bunu kesinlikle kınadığım çocuk istismarı gibi korkunç bir konu üzerinden yapma niyetim ASLA olamaz.”
Bu deneyimin onu hayatında ve işinde provokasyonun rolünü yeniden değerlendirmeye zorlayıp zorlamadığını sorduğumda, şimdi bana “Provokasyon mizah gibidir ve mizah aptalca olamaz” diyor. “Bir tür nüans barındırır. Gülen tek kişi siz olduğunuzda, provokasyon aptalcadır.”
Böylece Demna, İsviçre’nin ormanlarından da ayrılmaya karar verdi: “Bir süre sonra çok sıkıldım. Sıkıntı, yaratıcı bir insan için çok korkutucu ve zorludur; ben her zaman yeni şeyler keşfetmek isterim.” Gomez’le önce Cenevre’ye taşınsalar da kendilerini yine Paris’te, uyarılmış ama her zamanki gibi huzursuz buldular. Demna “Paris’i seviyorum ama benim için sadece bir uzak mesafe ilişkisi olarak yürüyor” diyor. “Orada 15 yıl yaşadım; bu hayatımda tek bir yerde kaldığım en uzun süre. Fakat Paris’te tam zamanlı yaşarken modanın dönüşmeye başladığı hali hiç sevmedim: güvenli, sıkıcı, bej, burjuva özentisi, dümdüz, yüzeysel, modanın olmaması gereken her şey.” Paris’te yarı zamanlı bir hayatın en iyi Paris yaşamı olduğu düşüncesiyle, o ve Gomez ikinci bir sığınak aramaya devam etti.
Sonunda Los Angeles’a yerleştiler: Demna’nın Gomez’e evlenme teklif ettiği ve her zaman yaşamayı hayal ettiği o şehre. 1950’lerden kalma müstakil bir ev satın alıp yerel çevreye karışmaya başladılar. Demna bana, bugün bile Kaliforniya’da Avrupa’dakinden çok daha aktif bir sosyal hayatı olduğunu söyledi: “Kültürel açıdan bakıldığında kökten farklı. Modernite orada. Silikon Vadisi’nin Kaliforniya’da ortaya çıkması sebepsiz değil: İşleri nasıl yaptığımız, nasıl giyindiğimiz, kendimizi nasıl ifade ettiğimiz konusunda zihnen daha özgür hissettiren bir şeyler var. Avrupa ise çok daha muhafazakar.”
Gucci’deki görevi kabul ettiğinde Paris’ten Milano’ya taşındı (“Burası da Avrupa ama bambaşka bir zihniyet var ve moda açısından fazlasıyla endüstriyel, bayılıyorum”) fakat Los Angeles’ı ikinci üssü olarak tutmayı sürdürdü. “İnsanlar hep ‘Neden orada olduğunu anlıyorum, modadan uzak kalmak istiyorsun’ diyor” diye anlatıyor. “Bense ‘Aslında hayır; orada modayı nasıl kullandığımızın arkasındaki düşünce biçiminin tam merkezindeyim’ diyorum. Oysa İtalya’da elimdeki şey ürün, miras, tarih ve üretim; yani LA’de var olmayan tüm o unsurlar.” Ardından ekliyor: “Oldukça iyi bir denge. Gucci’nin her ikisine de ihtiyacı var.”
İlk defilesinin kulisinde Demna, kuaförler ve güvenlik görevlileriyle dolup taşan koridor boyunca uzanan model sırasının arasında bir ileri bir geri sıkışarak ilerliyor. “Birinin birine aşık olduğunda hissettiği o duygu var ya? İşte şu an onu yaşıyorum. Bir yandan da bir milyon farklı şey için endişeleniyorum, ayakkabılar, ter... ama bunları kontrol edemeyiz, dolayısıyla endişelenmek yersiz.” Sırıtıyor: “Bunu bir yerde okumuştum.”
Defile, Demna’nın Gucci için özel bir mekana dönüştürdüğü Milano’daki büyük salon Palazzo delle Scintille’de gerçekleştirilecek. Modaevinin tarihi ve manevi yuvası olan Floransa’daki Uffizi Galerisi’nden ilham almış ve Uffizi’nin izniyle oradaki bazı klasik heykellerin kopyalarını yaptırmıştı. Bu heykeller, Palazzo’nun podyum işlevi görecek uzun orta koridoruna doğru Kolezyum benzeri basamaklarla inilen iç salonunun çevresini kuşatıyor. Demna, “Temelde defile için bir müze inşa ettik” diyor. “Benim fikrim, Gucci’yi yeniden İtalyan Rönesans’ının ilgi odağına yerleştirmekti.” Elbette başka hedefler de vardı. Konuklar Palazzo delle Scintille’deki yerlerini alırken, biri “Burası süpermodel dolu” diye fısıldıyor. Pek de haksız sayılmaz. Kadroda Kate Moss, Karlie Kloss ve Gabbriette’in yanı sıra rapçiler Fakemink ve Nettspend gibi podyuma alışık olmayan isimler de yer alıyor. (“Kadroya her zaman tanışmak istediğim insanları davet ettim” diye açıklıyor Demna.)

Salonun ışıkları sönerken, podyum boyunca parlak bir ışık huzmesi beliriyor. Model Charlie Jones, yüksek yakalı kolsuz beyaz elbisesi ve klasik siyah Gucci çantasıyla ışığın içine adım atıyor. Elbisenin dekoltesi, bacağının üst tarafındaki dövmeyi sergileyecek kadar dar ve iddialı. (“Bedenimle hiç olmadığım kadar barışığım. On yıldır çok iyi bir terapistim var ve sonunda kendimi sevmeye başladım.”) Jones tempolu ve çapraz adımlarla yürürken, onu beyaz pantolon ve benzer bir gömlek giymiş kaslı bir erkek model takip ediyor. Defile, Demna’nın Gucci’deki tüm sunumlarında olduğu gibi kadın ve erkek görünümlerini bir araya getiriyor. “Modayı cinsiyete göre bölme fikrinin çok eski olduğunu düşünüyorum, bana göre bunda sistemsel bir hata var” diyor. Kaslı model geçerken, izleyicilerden biri “Vay canına” diye haykırıyor.
Balenciaga’da gürültülü ve giderek sertleşen sunumlarıyla tanınan Demna için alışılmadık bir şekilde defile şiirsel payetli elbiseler ve çıplak ayakla yürüyen erkek modellerle açılıyor. “Çok romantik, tam Botticelli tarzında; bir bakıma sanki tablodan fırlamış gibiler” diye açıklıyor. “Daha önce hiç temas etmediğim farklı türde bir güzellik bu; daha klasik ama sınırları zorlanmış, abartılmış bir güzellik.” Moss, sırtı açık siyah pullu bir elbiseyle defileyi kapatmak üzere belirdiğinde salondan bir alkış ve tezahürat yükseliyor: Eski bir vizyon yeniden hayat buluyor.
1993 yılında Demna’nın ailesi, etnik temizlik tehdidi altında memleketleri Gürcistan’ın Sohum kentinden kaçarak Tiflis’e sığındı. 17 yaşında ilk işlerinden biri Gürcistan televizyonu için Reuters haberlerini çevirmekti ve o günden beri haberlerden kaçmayı nadiren başardı. (11 Eylül 2001’de New York’tan korkunç haberler akarken, Gürcü izleyiciler için simültane çeviriyi yapan genç Demna’ydı.) Tek bir yerde de uzun süre yerleşik kalamadı.
Bu huzursuzluk, paradoksal bir şekilde, yeni profesyonel yuvasına kök salmasına yardımcı oldu. Hasır şapka ustası bir babanın oğlu olan markanın kurucusu Guccio Gucci (adı da yazgısına yön verecek kusursuzluktaydı) 1921’de Floransa'nın Via della Vigna Nuova caddesinde bir dükkan açtı; 1930’lu yılların sonlarına gelindiğinde ise el çantaları üretiyordu. Marka en başından itibaren kendi kendini var edişine muzip göndermelerde bulunuyordu: Gucci’nin arması, aristokratik bir armada olacağı gibi bir asker yerine, iki valizi havaya kaldırmış bir figür barındırıyordu. Guccio’nun oğlu Aldo, şirketin kemer, ayakkabı ve eldiven alanına adım atmasına öncülük etti ve endüstriyel doğaçlama konusunda büyük bir ustalık sergiledi. Savaş dönemi kıtlıklarıyla karşı karşıya kalan modaevi, bambu saplı el çantaları üretti. 1960 yılına gelindiğinde New York’ta bir mağaza açmıştı; çok geçmeden Londra, Paris ve Los Angeles’a da ulaştı. Hazır giyim modasına adım attı ve Grace Kelly ile Jackie Kennedy gibi ünlülerin eşliğinde 1970’lere hızlı bir giriş yaptı. 1974 yılında Elton John, British Vogue’da transatlantik seyahatlerini kaleme alırken SS France gemisindeki yolculardan “Gucci-Pucci” olarak bahsedebiliyor ve ne demek istediği gayet iyi anlaşılıyordu. Ardından gelen yirmi yıl boyunca, bir Jakoben tiyatro oyununa yetecek kadar entrika, hile, ihanet ve suikast yaşandı: Gucci ailesi üyeleri arasındaki bir dizi iktidar mücadelesi 2021 yapımı Gucci Ailesi filmine zemin hazırlarken, bu süreç Maurizio Gucci’nin öldürülmesi ve markanın sonradan Kering adını alacak grup tarafından devralınmasıyla noktalandı. O dönem henüz tanınmayan Tom Ford, 1994’te kreatif direktör olarak atandı ve bir yıl içinde burjuva-kahverengi modasından uzaklaşıp seksi ve çarpıcı yepyeni bir ton yakalayarak markanın ilk olağanüstü rönesansını yaratmasıyla takdir topladı. İkinci bir rönesans ise 2015’te, Alessandro Michele’nin cezbedici androjen yeteneğiyle geldi.
Michele’nin 2022’deki ayrılışıyla modaevi yeniden bir belirsizlik ve düzensizliğin içine sürüklendi. Gelirler 2024’te yüzde 21 geriledi; sonraki yılın yalnızca ilk yarısında ise yüzde 25 daha düştü. Kreatif direktör Sabato De Sarno 2025’te markayla yollarını ayırdı ve Gucci iki yıl içinde üç farklı CEO gördü. Geçtiğimiz sonbaharda Kering, en güçlü liderlerinden biri olan Francesca Bellettini’yi Gucci’nin başkanı ve CEO’su olarak atadı. Bir öğleden sonra Milano Four Seasons’ta kahve içerken bana anlattığına göre görevi son derece açıktı: “Birçok insanın Gucci’nin küllerinden yeniden doğan, yükselip alçalan bir Anka kuşu gibi gördüğünü biliyorum” dedi. “Hayır.” Başını iki yana salladı. “Normal bir büyümeyle yükselmemiz ve zirvede kalmamız gerekiyor.”

Demna, Bellettini’nin ilk büyük fikriydi. “Onu, zaten ayrılmaya karar vermiş olduğu Balenciaga’dan tanıyordum.” Bir uyum gördü ve bir akşam yemeğinde bu olasılığı ona sundu. “Bunu yapabileceğini söyledi.” Yalnızca tek bir şartla: Önce üzerine çalışmak istiyordu.
Demna “Gucci hakkında pek bir şey bilmiyordum, filmi biliyordum işte, anlarsın ya?” diye anlatıyor. “Alessandro’yu biliyordum ve Tom Ford’u da yaklaşık 13 yaşlarındayken televizyondaki moda kanallarından tanıyordum... Fakat markayı kavrayabilmek için Gucci’nin bu üç şeyin dışında neyi temsil ettiğini bilmem gerekiyordu.” Takip eden haftalarda, adeta bir casusluk operasyonunu andıran bir gizlilikle Gucci’nin Floransa’daki arşivini ziyaret etti. “Bütün bir dünyayı gördüm. Ev eşyaları. Sandalyeler. Şemsiyeler. Bir rulet masası çarkı... Ve her şeyin üstüne, akılalmaz güzellikte koleksiyonlar.” Omuz silkiyor: “Büyülenmiştim.”
Demna, düşüncelerini bir araya getireceği bir sunum hazırlamayı Bellettini’ye önerdi. Bellettini, onun “Bunu başarabileceğimize hem sizi hem de kendimi ikna etmem gerekiyor” dediğini hatırlıyor. Tatil dönemiydi ve Gomez’le birlikte Los Angeles’taydılar. Demna, “Bitirdiğim gün sunumu eşime gösterdim” diyor. (Demna kimi zaman Gomez’den “moda terapistim” diye bahseder.)
Demna, “Eşim bakıp ‘İçimde bir FOMO duygusu uyandırıyor, ya o kişi olmak ya da ona sahip olmak istiyorum’ dedi” diye hatırlıyor. Bu bakış açısı taşları yerine oturttu. “Ben de tam olarak ‘İşte benim Gucci vizyonum bu: bu FOMO hissini yaratmak’ dedim. Şıklığı, zarafeti, İtalyanlığı. Dolce vita, ama umursamaz bir tavırla. İçinde biraz mizah var ama sarkastik değil. Eğlenceli bir yanı var, bir bakıma oldukça punk; sanki ‘Kendimi beğeniyorum ve başkalarının ne düşündüğü umurumda değil’ der gibi. Cüretkar bir tarafı var, gösterişli, kendinden emin. Kim olduğunu biliyorsun.”
Los Angeles yangınları tam o gece başladı. Demna yanına yalnızca pasaportunu ve dizüstü bilgisayarını alarak ayrıldı; sunumunu yedeklememişti. “Dosyayı Kering’e gönderdim ve ‘İşte benim vizyonum bu... Eğer beğenmeyeceklerse bunu şimdiden bilsem iyi olur’ dedim.”
Fakat Bellettini onun ortaya koyduğu şeyi anladı: Yalnızca geçmişi zengin ürün çeşitliliğine dayanan bir modaevinde mümkün olabilecek bir özgürlük. “Onun bir özgürleşme olarak anlattığı şey, markanın köklerinin bir yüksek couture evine dayanmıyor oluşuydu” diye anımsıyor. “Sürekli kıyaslanacağınız bir Cristóbal Balenciaga, bir Yves Saint Laurent ya da bir Christian Dior yok ortada.” Demna planını Kering Yönetim Kurulu Başkanı François-Henri Pinault’ya sunduğunda soru yağmuruna tutuldu. “François-Henri emin olmak istedi” diyor Bellettini. “Demna cevaplarında öylesine net ve kusursuzdu ki sonunda ‘Tamamdır, anlaştık’ dedi.”
Genel olarak Demna’nın yaratıcı günü yavaş başlar; on yılı aşkın bir süre önce Louis Vuitton’da birlikte çalıştığı Marc Jacobs’tan öğrendiğini söylediği, kendini korumaya yönelik bir disiplin yuvasıdır bu. Milano’da sabah saatlerini kendine ayırır. Eşiyle kahve ve smoothie içer. Meditasyon yapar. İki Chihuahua köpeğini sever ve Gomez’le birlikte onları yürüyüşe çıkarır. “Modayla ilgili olmayan şeyler konuşuyoruz” diyor. “Ailem, eşim ve benim hakkımda olan bir anım olsun istiyorum. Çift olarak biz ve hayatımız hakkında.”
Öğlen saatlerinde ofise geçerek işbaşı yapar ve o andan itibaren programı genellikle aralıksız akşam saat 8’e kadar doludur. Nadiren 15 dakikadan uzun mola verir. “Yoğun bir tempo ama bunu seviyorum; çünkü çalışma akışına girdiğimde karar alma konusunda oldukça hızlıyımdır. Bu büyüklükteki bir marka için bir günde pek çok şeyin üstesinden geliyoruz.” Akşamları eve döner ve Gomez’le birlikte, daha doğrusu farklı bir beslenme düzeni olan Gomez’in yanı başında, akşam yemeği pişirir. (Demna, “O glutensiz besleniyor, ben veganım. Bazen kesişiyor ama İtalya’da glutensiz beslenmek zor.”) Los Angeles’ta çoğu akşam dışarıda yemek yerler, ancak Milano’da Demna’nın “ritüel” olarak adlandırdığı bu düzen onların yaşam tarzı haline gelmiş durumda.
“Yemek yapıyoruz, YouTube’da stand-up komedileri izliyoruz, müzik dinliyoruz.” Dışarıda en fazla haftada bir kez, o da genellikle hafta sonları şehirde yürüdükten sonra yemek yiyorlar. “Milano’da pek sosyal bir hayatım yok aslında. Her zaman bu asi insan olarak kalacağım ama artık profesyonel anlamda Gucci hayatını yaşıyorum.” Onun Gucci tarzındaki isyanı burjuva bir hava kazanmış durumda.
New York Grand Central İstasyonu’ndaki Campbell Bar’da, bir banket masasında zencefil-limonlu kombuça içiyoruz. Demna, New York’taki iki haftalık konaklamasının tam ortasında; Met Gala’ya iki ayrı kıyafet tasarladıktan sonra şimdi şehirdeki asıl büyük görevi için hazırlanıyor. Birkaç gün içinde Gucci, cruise koleksiyonunu Times Meydanı’nın merkezinde sergileyecek ve Demna araştırma ile ilham bulmak için şehri turluyor.
“Vintage mağazalara, kitapçılara gidiyorum. Biraz sanat görüp biraz kültürel etki yakalıyorum” diyor. Bu süreç, hem koleksiyonları için referans görseller toplamayı hem de kesip iğneleyebileceği fiziksel bir tuval, yani birer “ham madde” olarak kullanmak üzere vintage parçalar satın almayı kapsıyor. “Özellikle terzilik ve formlar söz konusu olduğunda, bazen sıfırdan bir ceket yapmaya başlamak çok zordur” diye açıklıyor. “Ulaşmak istediğim formlara dönüştürmek için kesip Frankenstein gibi bir araya getirebileceğim, iyi detaylara ve doğru oranlara sahip malzemelere ihtiyacım var.”

Valerie Scherzinger, eteğinin ufacık bir savruluşuyla Milano burjuvası hanımefendilerinin onayından geçmiş kabanını son derece havalı ve zahmetsiz gösteriyor.
Demna eylül koleksiyonu üzerinde çalışırken siluet ve form meselesi zihnini fazlasıyla meşgul ediyor. Gucci’yi anlama sürecini La Famiglia’nın temelleriyle başlayıp ilk Milano defilesinin seksi ve Fordvari kulüp stiline kadar adım adım ve sindirerek ilerlettikten sonra artık modaevinin tarihinden beslenen ama tamamen kendine ait bir Gucci sunmaya hazır olduğunu hissediyor. Moda terminolojisinde bu, kutu formlu Chanel ceket veya Dior’un kum saati elbisesi gibi, markaya dair kendi vizyonunun imzası olarak tanıtacak yeni siluetler yani form, oran ve tavrın özel birleşimleri ortaya koymak anlamına geliyor.
İkinci kombuça siparişini verdiği sırada “Kişisel olarak belirgin bir Gucci siluetine ihtiyacım var ve eylül ayında bunu göstermeye cüret edeceğim” diyor. “Bu tamamen santimetrelerle ilgili bir mesele, sahiden öyle. Oranlarla ilgili. Ve daha önce yapmadığım bir şeyi yapmak istiyorum; bu da olasılıkları kısıtlıyor.”
İşe ruh haline odaklanarak başladı: “Bir insanın ‘Gucci gibi hissediyorum’ diyebilmesi için ona vermek istediğim his nedir?” Moda terapisti rolünü üstlenen Gomez’e danışarak, yeni Gucci siluetinin yansıtmasını istediği tüm nitelikleri listeledi. Bir gün eylül defilesi için teslim tarihleri hızla yaklaşırken dizüstü bilgisayarındaki boş sayfaya şunları yazdı: Keskin, Özgüvenli, Şık, Cesur, Zengin, Eksantrik, Ateşli, Seksi, Havalı.
“Keskin derken kararsız ya da yuvarlak hatlı olmayan anlamında: Gucci’de koza formuna yer yok” diye açıklıyor. “Ateşli ve seksi: İkisi aynı şey değil. Tepeden tırnağa kapalı olup ateşli hissedebilirsiniz ama seksi olamazsınız. Seksi olmak için bedeni biraz göstermek gerekir. Gucci her ikisine de sahip olmalı.”

Modeller Sheila Bawar ve Kayako Higuchi Demna’nın yeniden tasarladığı proporsiyonlarda. Demna, “Benim Gucci vizyonum bu ‘kaçırma korkusunu’ yaratmak” diyor. “Şıklığı, zarafeti, İtalyanlığı.”
Kelimeleri teker teker ele alarak, siluetin ne olduğunu ve ne olmadığını tanımlamak için kullandı. İlkbaharda Roma’da en sevdiği vintage erkek terzilerinden birine gitti. “İtalyan erkek terziliğindeki en titiz ceket ve kaban seçkisine sahipler,. Mağazanın yarısını boşalttım. Omuz çizgisini ve kol formunu tanımlarken, siluet üzerinde çalıştığım süreçte bu parçaları kullanıyoruz.”
Birkaç gün sonra Demna ile New York defilesi için prova yaptığı 23. Cadde’deki stüdyoda buluştum. Defilenin moda konsepti, onun ticari yönelimini gözler önüne seriyor: “Buna GucciCore diyorum. Tıpkı ‘hard-core’ gibi, ama aynı zamanda estetiğin özü, temeli anlamında”. Başka bir deyişle, müşterilerin bir Gucci mağazasında her zaman güvenle bulabileceği “temel parçalar.”
Askıdan klasik kruvaze denizci kabanının kendi yorumu olan kırmızı, kruvaze bir kadın ceketini çekip “Örneğin, bu benim için çok önemli bir parça” diyor. “Bunun üzerinde çalışmaktan çekiniyordum çünkü denizci kabanlarını sevmem: Gerçekten seveceğim bir tanesini nasıl yapabilirdim ki?” Bu sorunun cevabı bir tür anahtara dönüştü: Eğer sevdiği bir Gucci denizci kabanı yapabilirse (“Kalıbı, yakanın oranları, düğmelerin boyutu ile konumu, boy uzunluğu”), o zaman bakış açısını tüm ürün dünyalarına yayabilirdi.
Diğer anahtar ise (ve belki de bugüne kadar Gucci’deki en büyük, bir o kadar da sessiz sedasız yeniliği) beden ölçüleriyle ilgiliydi. Modada geleneksel olarak giysiler uzun podyum modellerine göre dikilir ve ardından standart bedenlere büyütülüp küçültülür; bu da genellikle kalıp için hayati önem taşıyan orantısal dengelerin kaybolmasına yol açar. Demna, “Bu teknik vücut tipini hesaba katmıyor” diyor. “Biri daha kısa boylu ve daha kaslıysa, bir ucube gibi görünecektir.” Gucci’de ister uzun ve zayıf ister kısa boylu ve yapılı olun, bir görünümün bütünlüğünü koruyabilmesi için tamamen yeni bir beden sistemi geliştiriyor. Bu süreçte, birçok cruise koleksiyonu parçası üç farklı kalıpta sunuluyor: small, medium ve ‘Demna kalıbı’ olarak adlandırılabilecek, kendisinin de satın alacağı o bol dökümlü oranlar.
Demna, provalar sırasında stüdyonun bir ucundaki masaya tünüyor. Bir asistan ona bir enerji barı ve bir kase kuruyemiş getiriyor. Uzun boylu bir erkek model ceket, güneş gözlüğü ve dökümlü siyah pantolonla beliriyor.
“Bu konuda pek emin değilim” diyor Demna. Güneş gözlüğünü çıkarıyor, ardından parçaların asılı olduğu bir askılığa yürüyüp alternatifleri değerlendiriyor ve sonunda uzun bir kabanla geri dönüyor. Ceketle ilgili sorunun, bir şekilde inandırıcılıktan uzak görünmesi olduğunu açıklıyor. “Benim asıl meselem bu: Özgünlüğü ve sahiciliği yakalamak.”
Defile gecesi hava açık ve serin: Times Meydanı’nın kum saatine hapsolmuş bir New York ilkbaharı. Sokak köşelerinden salınan sis dumanı, Midtown’ın gökdelen kanyonlarına tekinsiz bir hava katıyor. Akşam 20.10 sularında konuklar, Gucci’nin etrafı çevrilmiş gri halısına varmaya başlıyor. Kardashian bana, “Gucci’de olduğu için istediği kadar büyük hayaller kurabilir, değil mi?” diyor. “ ‘Times Meydanı’nda defile yapmak istiyorum’ diyebilir ve bunu gerçeğe dönüştürebilir.”
Demna, 47. Cadde’de defilenin kulisi olarak tahsis edilmiş bir suşi restoranında Gomez ile birlikte. Bir elinde Starbucks bardağı, diğerinde ise sanki şehre bir selam çakarcasına koca bir kırmızı elma tutuyor. Zemin, modellerin çıkış sırası için bantlarla işaretlenmiş; girişe yakın büyük ekranlar ise kameralardan ve dronlardan gelen sokak görüntülerini canlı olarak yansıtıyor. Demna yaklaşıp bir an hayranlıkla ekrandaki görüntülere bakıyor ve ardından Gomez ile meydanın serin havasına çıkıyor.
Hayali Gucci reklamları, neredeyse 50 dev reklam panosu ekranında ve kaldırım seviyesindeki yirmiden fazla ekranda oynatılıyor. Bembeyaz bir Gucci palto içindeki Mariah Carey’den siyah deri takımıyla Lindsay Lohan’a, parlak piton derisi pantolonuyla Playboi Carti’den ışıltılı siyah ceketi, bol gümüş rengi jean’i (ve imzası niteliğindeki kar maskesiyle) EsDeeKid’e kadar her ünlünün gelişi, kaldırımlarda ve köşe başlarında toplanan meraklılardan tezahürat topluyor. Saat dokuzu birkaç dakika geçe ekranların tamamı kararıyor. Yine ilk görünümle Charlie Jones, bu kez aldatıcı derecede sade siyah bir takım elbise içinde ve elinde bir elmayla kalabalığın arasından kendine yol açıyor.

Demna’nın uzun süreli dostu ve ilham perisi Kim Kardashian, “O ne isterse onu tasarlıyor” diyor. “Özür dilemeksizin sadece kendisi oluyor.”
Bir önceki gece yarısı, Times Meydanı olabileceği en sakin ve ıssız halindeyken, Gucci ekibi tek provaları için bir araya gelmişti. Gomez’in küratörlüğünü üstlendiği müziği meydana yaymamak için herkes kulaklık takmıştı. Şimdi ise tam ses sistemi ve podyumdaki hareketi tedirgin bir panoptik dikkatle takip eden 50 dev ekranla birlikte ortaya çıkan etki ürpertici. Güç hissi veren çeşitli tonlardaki takım elbiseler podyumda süzülüyor. Kırmızı denizci kabanı, siyah pantolonla eşleştirilmiş halde beliriyor. Deriler içinde motorcular, lüks kürk/koyun postları içinde Venüsler var. Tom Brady asimetrik siyah bir ceket ve uyumlu deri pantolonuyla havalı adımlarla yürüyor. (Defilenin yaş ve görünüş konusundaki tüm çeşitliliğine rağmen, odak noktası yine zayıf veya spor salonunda şekillenmiş bedenler olmaya devam ediyor.) Paris Hilton, boyundan fularlı yüksek yakalı, ayçiçeği sarısı Gucci desenli bir yazlık elbisenin omzuna attığı kürk görünümlü siyah kabanıyla belirdiğinde (seksi değil ama son derece ateşli) izleyicilerin tüm telefonları havaya kalkıyor sanki.
Kariyerinin büyük bölümünde Demna, huzursuz edici bir doruk noktasına doğru tırmanan şovlarıyla bilinirdi; ancak buradaki etki tam tersi yönde. Bu akış, 60 yaşındaki Cindy Crawford’un uzun siyah tüylerden yapılmış, omuzları açık yüksek yakalı bir elbise içinde, bir İtalyan akşam yürüyüşü (la passeggiata) gibi ağır ve görkemli bir final yürüyüşü yapmasıyla zirveye ulaşıyor. Uzun ve durgun bir an boyunca, tüm Times Meydanı, adeta nefesini tutmuşçasına derin bir sessizliğe bürünüyor. Gecenin ilerleyen saatlerinde parti, Gucci Malikanesi’nde yeniden bir araya geliyor; mülkün Madison Avenue üzerinde yer alan avlusu zamanın ötesinde bir Gucci yaşam merkezi olarak yeniden canlandırılmıştır. Birinci kattaki bir caz şarkıcısı ve dörtlüsü It’s De-Lovely şarkısını caz vokaliyle söylüyor. Üst kattaki özel karaoke odasında konuklar 50 Cent’in P.I.M.P. şarkısında şanslarını deniyorlar. Bodrum katı ise baştan aşağı kırmızı bir bilardo salonu, kırmızı halı, kırmızı perdeler, kırmızı duvarlar. Kuytu bir köşedeki bir falcı, lamba ışığında geleceği okuyor.
Demna gece yarısından sonra geliyor. Etrafı tebrik edenlerle çevriliyken o da oldukça neşeli, rahat bir ruh halinde. Akşamın getirdiği Gucci rüzgarı onu durmaksızın ileriye taşımış gibi, “Bittiği için rahatladım, çünkü çok karmaşıktı” diyor. “Fakat birçok insan bana, daha önce düşündükleri her şeyi unuttukları bir 12 dakika olduğunu söyledi.” Gülümsüyor: “Bu çok hoşuma gitti.”