10 Mart 2014

Temel Çay Bilgisi

YAZI: ECE EREL

Çay deyince aklımıza o her gün bardağımızı dolduran siyah çay gelse de aslında çayın tam altı çeşidi vardır, bunlar: Beyaz çay, sarı çay, yeşil çay, oolong, siyah çay, pu-erh’dir. Ihlamur, adaçayı, elma çayı gibi diğer çaylar ise aslında çay değil, infüzyondur (bitki çayı da denebilir).

Peki çayı gerçekten çay yapan nedir bu durumda?

 

Çay sadece ve sadece Camellia Sinensis adındaki bitkinin yapraklarından gelir. Yaprakların oksidasyon seviyelerine ve ilenme yöntemlerine göre ise bu altı çeşit çaydan biri elde edilir. Mesela genelde siyah çay tam, oolong yarı, beyaz ve sarı çay çok az miktarda okside edilmiş; yeşil çay ise hiç okside edilmemiş çaydır. Pu-erh ise okside edilip, mayalandırıldıktan sonra yıllandırılmaya bırakılmış çaydır. Bu oksidasyon seviyeleri çaya göre kendi aralarında ufak istisnalar gösterebilir, çünkü oksidasyon seviyesinden çok çayların karakteristiklerin belirleyen en önemli şey işlenme (soldurma, tavalama, buharlama, kıvırma, kurutma, ısıtma) yöntemleridir.

 

Peki bu çayların tatları nasıl fark eder?

 

Aslında bu altı çeşidin altında toplamada dünyada 10,000 çeşitten fazla çay vardır ve altı çeşidin karakteristik tatları olsa da kedi içlerinde bazı farklılıklar gösterirler. Bazı oolong çaylarında fındıksı tatları yakalarken bazılarında da süt tadını yakalamak mümkündür mesela; ama tat profillerinde ufak genellemeler yapacak olursak şunları söyleyebiliriz…

 

Siyah çay; Daha topraksı, odunsu ve mineral tatları hakimdir.

Pu-erh: Tamamen topraksı tatları olan bir çaydır, odunsu aromalar da bu tatlara eşlik eder.

Oolong: Tat olarak çok değişkenlik gösterebilir hem dumansı hem çok tatlı oolonglarla karşılaşmak mümkündür ama genel profil daha çok baharatlı, tatlı, odunsu olarak nitelendirilebilir.

Sarı çay: Hafif çiçeksi, yarı tatlı (balımsı), kremamsı ve çiçeksi aromalar hakimdir.

Yeşil çay: Japon çaylarında daha sebzevari tatlar alırken, Çin’den gelen yeşil çaylar daha çok kavrulmuş bitki tatlarıyla özdeşleşmiştir.

Beyaz çay: Bu çaylar genellikle hafif, yarı tatlı, çiçeksi aromalıdır.

 

İlgili Başlıklar