Gülmek Bize Yakışıyor: Buse Sinem İren

Zamanlama, seyircinin beklentisini tersyüz edebilecek özgün bir perspektif, gözlem yeteneği, kıvrak bir zeka… İyi bir komedyende bulunması gereken niteliklerin listesi uzar gider. Sahneyi kahkahanın ışığıyla dolduran dört stand-up komedyeniyle bir araya gelip, güldürme sanatının inceliklerini konuştuk.

İlk komik olduğunuzu fark ettiğiniz ânı hatırlıyor musunuz? Ne zaman “Ben bu işi yapmalıyım” dediniz?

Lisede üç arkadaş birlikte tuttuğumuz bir sınıf günlüğümüz vardı. Yıllar sonra o günlüğü buldum ve gördüm ki bir sayfasına stand-up yaptığımda anlatacağım konu başlıklarını yazmışım. Çok şaşırdım. O zamanlar stand-up yapan pek kimse yoktu ama ben kafaya koymuşum demek ki. İlk tek kişilik performansımı ilkokul 3. sınıfta yaptım. Bir yerden “Obur” adlı bir monolog bulmuştum. Salopet giyip, karnıma elyafdoldurmuş, yanaklarımı kırmızı rujla boyamış, saçlarımı da iki kulak üzerinde toplamıştım. Tüm okulun önünde o monoloğu canlandırdım. Düşününce styling var, saç-makyaj var… O yaşta tek kişilik bir şovun bütün yükünü sırtlanmışım.

BKM’de açık mikrofonların yeni yapılmaya başlandığı dönemde bir akşam seyirci olarak gidip izledim. Sonrasında oradaki yetkiliye stand-up yapmak istediğimi söyledim. “Yaz gel, dene” dediler. Ben de yazdım ve başladım.

Mizahınızın odağında neler var?

Herkesin düşünüp söylemediği, farkında olup yokmuş gibi davrandığı, ayıp olmadığı halde ayıplananları konuşmayı seviyorum. Yaşamaya, konuşmaya, kendimiz olmaya cesaretimiz olmalı. Buna cesaret edip hem kendimi ortaya koymayı hem de insanları cesaretlendirmeyi seviyorum. Bu bir iddia gibi gelmesin diye de bunu komiklikle yapıyorum. Espri yapmak, gülmek ve güldürmek aslında benim savunma mekanizmam. Kavga etmektense o konuda bir espri yapmak bana daha yapıcı geliyor.

Bir odanın enerjisini birkaç dakika içinde okumak zorundasınız. Seyirciyi anlamak için ilk neye bakarsınız?

Damarlarımda hissediyorum ben seyircinin enerjisini. Bazen o kadar güzel ve yüksek enerjili insanlar bir arada oluyor ki nefesim kesiliyor. Seyircinin enerjisi ne olursa olsun sahneye çıktığım andan itibaren ortamın trafosu ben olacağım için bakmam gereken şey kendi enerjim, içsel dengem. 

Sahneye ilk çıktığınız günlerde “Ya güldüremezsem” korkusunu nasıl yendiniz? Ya da şöyle soralım, bugün bu korkuyu yendiniz mi?

Artık böyle bir korkum yok çünkü elimden gelenin en iyisini yaptığım konusunda kendime güvenim tam. Gerçekten çok çalışıyorum, emek veriyorum, yıllardır da her fırsatta sahnedeyim. Şovum kötü geçse bile üzülmem. Eksik nedir tespit eder, onu düzeltmeye odaklanırım. Güldürememe değil de yeteri kadar çalışmamış olmaktan korktuğum zamanlar oluyor ama sahneye çıktığım an bütün korkum, kaygım ne varsa yok oluyor.

Sizi hiç tanımayan birine kendinizi nasıl anlatırsınız?

Kendimi anlatmak yerine şovuma davet edebilirim, yaptığım şarkıları dinletebilirim. Aslında eserlerimizi, kendimizi anlatmanın o bencil tarafından kaçabilmek için üretiyoruz. Dinleyen kişi eğlenmeyecekse, benimle birlikte o derinliğe dalmayacaksa kendimi anlatmamın ne önemi var…

Stand-up şovunuzu izlemek için üç sebep…

Özgün, disiplinli bir çalışmanın ve emeğin sonucu. Eğlenceli ama aynı zamanda derin bir iş.

Bugüne kadar sahnede ya da sosyal medyada aldığınız en kötü yorum neydi?

Şahsıma değil de aileme laf edilmesi beni üzüyor. Bazı insanların ya ağızlarından çıkan sözlerin farkında olmadığını ya da hayatta belli değerlere sahip olmadıklarını düşünüyorum. 

Mizah çünkü…

Komedi trajediden doğar. Charlie Chaplin’in dediği gibi: “Hayat yakından bakıldığında trajedi, uzaktan bakıldığında ise komedidir.” Buna son derece katılıyorum. Başıma trajik bir olay geldiğinde, kendimi uzaya bırakmışım gibi bir hayal kurarım ve “Şimdi bir de buradan bak bu olaya” derim kendime. 

Her duyduğunuzda güldüğünüz bir kelime…

Pejmürde. 

En çok kime gülüyorsunuz? En son neye güldünüz?

En çok kedilerimin yaptığı şirinliklere gülüyorum. En son dün kuliste komedyen arkadaşlarımın esprilerine güldüm. 

Sosyal medya çağının en büyük yalanı ne?

Değerli olmak için başkalarının onayına ihtiyaç duyduğumuz fikri. Özgün ve gerçek olmak, bu dünyadan tamamen kendimiz olarak geçmek ve zamanı geldiğinde gitmek… Ruhumuzun asıl arzusunun bu olduğunu hissediyorum.

“Çok da fifi” dediğiniz bir şey…

Başkalarının benim hakkımda ne düşündüğü. Kimsenin zihin mesaisinin puantörü olamam.

Bir Türk filmi karakteri olsanız hangisi olurdunuz?

Tarkan: Viking Kanı filmindeki ahtapot. Şaka şaka… Aslında Tarkan olabilirdim; sonuçta o da kürk etekle savaşıyor.

En çok güldüğünüz şarkı sözü?

“Son pişmanlık neye yarar, her şeyin bedeli var, olmadı yar…” Çünkü benim zihnim onu simültane şöyle çeviriyor: “Son şişmanlık neye yarar, her şeyin kalorisi var, olmadı yar…

Komedyen olmasaydınız ne olurdunuz?

Milli voleybolcu olmak isterdim. Eskiden en sevdiğim şey smaç basmaktı.