25 Temmuz 2020

Stresliyken Uzak Durmanız Gereken Besinler

YAZI: DİLARA KOÇAK

20-07/24/gettyimages-599762177-1595574501.jpgFotoğraf: Getty Images Turkey

Hepinizin hayatında stresli olduğu zamanlar olmuştur. Bazı dönemlerde yaşadığınız iniş çıkışlar nedeniyle kendinizi yorgun, bunalmış, endişeli hissedebilirsiniz. Sınav stresi, iş stresi, hayat karmaşası derken insan bazen kendine vakit bile ayıramaz hale geliyor. Stresin, anksiyetenin sizi ele geçirmesine izin vermeyin. Çünkü sürekli stres altında olmak, kronik stres yüküne yol açabiliyor ve depresyon riskini artırabilecek davranışlara sebep olabiliyor.

Stresli olduğunuz dönemlerde siz farkında olmadan beslenme alışkanlıklarınız da değişebilir. Beslenme ve stres ile ilişkili yapılmış birçok çalışma var çünkü genelde sağlıklı yemek seçimleri bu dönemlerde tercih edilmiyor.

Sizin bir suçunuz yok, vücudunuz bu dönemlerde daha farklı çalışıyor. Nasıl mı?

Stres, glikoz metabolizmanızı harekete geçirerek böbreküstü bezleri tarafından salgılanan kortizol hormonun yükselmesine neden olur, bu da kan şekerinizi yükseltir. Stresli olduğunuz zamanlarda sürekli bir şeyler yemek istemeniz bu mekanizmayla ilişkili olabilir. Dopamin ve seratonin gibi mutlulukla ilişkilendirilen nörotransmitterleriniz de stres altındayken azalıyor.

Tüm bu hormonların denge içinde çalışması uyku, iştah, açlık-tokluk ve enerji metabolizmalarınızın düzenli bir şekilde çalışmasını sağlar ve iyi ruh halinizin sürdürülmesinde yardımcı olur.

Stres altındayken bireyler genellikle sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıklarını ihmal ederler. Gelin stresliyken sizi daha da olumsuz etkileyebilecek yiyecek ve içecekleri beraber inceleyelim.

Dikkat etmeniz gereken içecekler

Gazlı içecekler stresli olduğunuz dönemlerde cazip bir seçenek gibi gelebilir. Okuduğum bir çalışmada gazoz gibi şekerli içeceklerin depresyonla doğrudan bağlantılı olduğu bulunmuş.

O halde şeker içermeyen diyet içeceklerini tercih edebilir miyim diye sorduğunuzu duyar gibiyim. Şeker yok, o zaman sorun da yok düşüncesi aslında doğru değil.  Çünkü bu içeceklerin birçoğu tatlılıklarını, kaygı ve depresyonla ilişkili bulunan yapay bir tatlandırıcı olan aspartamdan alıyor.

Gazlı içecekleri tüketmek yerine maden suyu içmeye ne dersiniz? Böylelikle bu sıcak yaz günlerinde terleyerek kaybettiğiniz mineral kaybının da önüne geçmiş olursunuz.

Gelelim meyve sularına. Meyvenin kendisini yemek yerine suyunu içtiğinizde içerisindeki liften yararlanamamış oluyorsunuz. Lif tüketimi kan şekerinizin hızla yükselip hızlı bir şekilde aşağı inmesini yavaşlatıyor. Yani meyvenin suyunu içmek yerine kendisini yemeyi tercih etmek en verimlisi.

20-07/24/gettyimages-599765641.jpgFotoğraf: Getty Images Turkey

Beyaz ekmek:

Beyaz un, kan şekerini direkt yükseltme etkisine sahip. Kan şekeriniz ani yükseldiğinde bu anksiyete ve depresyonu tetikleyecek enerji iniş çıkışlarına neden olabilir ve stres seviyenizi arttırabilir. Beyaz ekmek değil, tam tahıllı ekmekler dostunuz olsun.

Kafein:

Eğer vücudunuz kahve tüketimine alışık değilse, içindeki kafein stresli ve gergin durumunuzu tetikleyebilir. Ayrıca uyku düzeninizi de bozabilir. Fakat düzenli kahve tüketiminiz varsa kafeini hayatınızdan çıkarmanızın da benzer sonuçları olabiliyor. Yani bu konuda net bir etkiden bahsetmek mümkün değil. Eğer kafeinin hayatınızda sorunlara neden olduğunu düşünüyorsanız, beslenme planınızdan yavaşça çıkarmayı deneyebilirsiniz. 

Alkol:

Alkol tüketiminde dikkatli olmakta fayda var çünkü alkol tüketimi  endişe düzeyinizi arttırabilir hatta kronik alkolizm depresyona sebep olabilir.  Uyku bozuklukları da alkol tüketimiyle ilişkilidir ve stres düzeyinizin artmasına sebep olabilir. Alkolün sinirlerinizi yatıştırdığını ve sizi daha sosyal hale getirdiğini düşünebilirsiniz, fakat yüksek dozda almak tüm bunları sağlamaz. Alkol aldığınızda 1-2 kadehten fazlasını tüketmemek en iyisi.

İşlenmiş gıdalar:

Okuduğum birçok çalışmada işlenmiş et, kızarmış yiyecekler, rafine tahıllar, şekerlemeler, hamur işleri ve yüksek yağlı süt ürünleri tüketimi  stresli ve depresif olma olasılığı ile pozitif biri ilişki içinde bulunmuş. Lif bakımından zengin tahıllar, meyveler, sebzeler ve balıklarla dolu bir diyet, stres düzeyinizi azaltmaya yardımcı olabilir.

ETİKETLER: STRES , BESLENME , SAĞLIK