Belki Bir Sonraki Lüks Trend Parçası Çoktan Dolabınızdadır

Stella McCartney, Jamie Spence (Condé Nast)

Modada tekrarlar pek sevilir; trend döngüleri, uyanışlar ve nostalji giyimdenarşivlerin yeniden sunulması, canlandırılmış kapsüller ve vintage arşivcisinin yükselişine bunu birçok alanda görmek mümkün. İleri dönüşümün bu yazın en büyük trendi ilan edilmesinden bu yana bu girişime Marine Serre, 1/OFF ve Patagonia gibi yükselmekte olan ve bağımsız tasarımcılar öncülük ediyor. Ancak büyük, lüks moda evleri için fikirler ileri dönüştürülebilir olsa da bu fikirleri gerçekleştirirken kullandıkları malzemeler için aynı şeyi söylemek çoğunlukla mümkün değil.

Tabii birkaç istisna mevcut. Prada’nın Re-Nylon koleksiyonlarını ele alalım; Upcycled by Miu Miu adıyla sunulan bu sınırlı edisyon, 1930’lar ve 1980’ler arasındaki dönemden seçilmiş 80 vintage tarzını yeniden yorumluyor. Maison Margiela’nın farklı kaynaklar ve dönemlerden alıp yeni bir amaca uyarladığı ve ileri dönüştürdüğü giysilerden oluşan Recicla serisi ise kurucusunun 1994’te tanıttığı (ve o dönemin on yıllık parçalarını yeniden yaratan) Replica serisinden ilham alıyor. Hermès ise yalnızca fazla, istenmeyen ve unutulmuş malzemelerini yeniden hayata döndürmek amacıyla Petit h atölyesini 2010 yılında açmıştı.

Maison Margiela, Jamie Spence (Condé Nast)

Pandemi sebebiyle İlkbahar-Yaz ‘20 koleksiyonlarındaki fazla envanterin değerinin 125 milyar ile 145 milyar sterlini bulmasıyla birlikte, lüks moda endüstrisinde değişimler ardı sıra boy göstermeye başladı. İngiltere’deki sokağa çıkma kısıtlamaları sırasında, lüks modanın sürdürülebilirlik öncülerinden biri olan Stella McCartney marka operasyonlarını tekrar gözden geçirerek (her harfin Cindy Sherman, Olafur Eliasson ve Urs Fischer gibi ünlü sanatçılar tarafından resmedildiği) bir A’dan Z’ye Manifesto geliştirdi; manifestonun moda endüstrisi ve tüketime dair sunduğu şaşırtıcı istatistiklerden bazıları şöyle: “Giysi üretmek için kullanılan malzemelerin yüzde birinden de azı yeni kıyafetlere dönüştürülüyor; yani tüm tekstil ve moda ürünlerinin yüzde 99’u atık oluyor. Bu şekilde devam edersek bugünden 2025’e dek birikecek giysi atıkları bugünün küresel nüfusu ağırlığında olacak.”

“Geçtiğimiz yıl karantina döneminde A’dan Z’ye Manifesto’muzu yayınladık; DNA’mızın bir haritasını ve geleceğe yönelik niyetlerimizin bir planını sunan bu manifesto, değerlerimiz, icraatlerimiz ve varmak istediğimiz yer konusunda kendimizi sorumlu tutmamızı sağlayan rehber bir alfabe görevi görüyor” diyor McCartney, Vogue’a. “Manifestodaki ‘R’ harfi ‘repurpose’ (başka bir amaca uyarlamak) kavramını karşılıyor ve ister eski kumaşlarımız olsun ister başka insanlardan aldığımız kullanılmamış kumaşlar olsun hâlihazırda var olan malzemeleri yeniden kullanmaya ve ileri dönüştürmeye tam anlamıyla ne kadar bağlı olduğumuzu gösteriyor.”

Görünen o ki yıllarca yeni ve en son moda trendleri yücelten lüks moda endüstrisi nihayet eskiye kucak açmaya karar vermiş. Chloé’nin sanat direktörü Gabriela Hearst’ün yepyeni Edith çantaları; Sonbahar-Kış ‘21 sezonunun fazla kumaşlarıyla ileri dönüştürülen ve yenilenen 50 vintage Edith’ten yapılmış. Virgil Abloh’un İlkbahar-Yaz ‘21 LV Trainers koleksiyonunda Louis Vuitton erkekleri için tasarladığı parçalar eski LV Trainer koleksiyonlarının derilerini ileri dönüştürerek kullanmış. Markanın Be Mindful aksesuar koleksiyonu ise ileri dönüştürülmüş ve kurtarılmış malzemelerle tasarlanmış bir kapsül koleksiyon.

Balenciaga’nın İlkbahar-Yaz ‘21 koleksiyonunda kullanılan yüzde 93.5 oranındaki yalın malzemeler ya lisanslı sürdürülebilir üretimden çıkmış ya da ileri dönüştürülmüş. Maison Michel’in Legacy Parade kapsül koleksiyonu ise markanın arşivinden çıkarılan kullanılmamış kumaşlardan üretilmiş. Loewe’un The Surplus Project özel çantalarının üretiminde önceki koleksiyonlardan kalan fazla deriler kullanılmış. Tüm bunlara ek olarak geçtiğimiz nisan ayında LVMH grubu Nona Source’u görücüye çıkardı. Yükselen kreatif isimlerin ve markaların grubun kumaşlarına ve deri parçalarına asıl toptan satış fiyatı üzerinden ortalama yüzde 70 indirimle satın anlamasını sağlayan bu çevrim içi perakende platform, aksi takdirde arşivlerde kullanılmayı bekleyecek malzemelerin yaratıcı bir şekilde yeniden kullanımını teşvik ediyor.

“Malzemeleri yeni bir amaca uyarlama fikrini son derece heyecan verici buluyorum,” diyor McCartney. “Yaratıcı düşünerek güzel ve sınırlı sayıda özel parçalar yaratmamızı sağlıyor. Mesela A’dan Z’ye Manifesto için tasarladığımız elbise önceki dokuz sezonda ve geçtiğimiz beş yılda kullanılan kumaş parçalarından üretildi.” Son olarak şöyle diyor: “Bu çalışma biçiminin modanın geleceğini oluşturacağına inanıyorum.”