17 Kasım 2014

Bir Kadının Gözlerinden ve Objektifinden

YAZI: SUZY MENKES

"Embrace", 1982
Fotoğraf Hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac'ın izniyle, Paris/Salzburg.  
 
Ahşap zeminin üzerinde yürüyen bir çocuk, bir saç selinin altında gülümseyen kadın, ya da beton bahçe bankında üzerindeki upuzun elbiseyle asilce gülümseyen başka bir kadın. Bunlar Robert Mapplethorpe tarafından huzurlu bir asillikte çekilmiş fotoğraflardan sadece üç tanesi. 
 
Lindsay Key, 1985 
Fotoğraf Hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac'ın izniyle, Paris/Salzburg.  
 
Mapplethorpe! Yoğun cinsellik (ve homoseksüellik) içeren fotoğrafların Mapplethorpe'u! Güçlü ama rahatsız edici. Özellikle de kadınları.  
Carol Overby, 1979 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac'ın izniyle, Paris/Salzburg. 
 
Ancak bu fotoğrafları Thaddeus Ropac için seçen kişi bir kadın: Fransız oyuncu Isabelle Huppert. İlk defa Paris Photo sanat fuarında gördüğümüz, dünya çapında bağlantılara sahip bu çağdaş sanat galerisi, Paris Grand Palais'de yıllık fotoğraf sergisinde yer alacak.  
 
Paris Maxim's'te bir yemekte Thaddeus Ropak ve Fransız oyuncu Isabelle Huppert. 
 
Isabelle Huppert'ın fotoğraf seçimi çok şaşırtıcı, özellikle de güçlü ve açıksözlü feminist bir oyuncuya göre. Sanki Mapplethorpe'un henüz görülmemiş narin yönünü keşfetmiş gibi.  
 
Patti Smith, 1979 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac Paris/Salzburg
 
Huppert, Maxim's'de onun adına düzenlenen bir etkinlikte "Acımasız biriydi ama ben onu bir şair olarak görüyorum." diyor. Birçok ünlü fotoğrafçı tarafından çekilmiş Fransız film yıldızı, Mapplethorpe'un derinliğini Paris'teki Cartier Vakfı'nda film çekilişi yaparken keşfettiğini söylüyor. Daha sonra, galeri projesi için Mapplethorpe'un fotoğraflarını incelemiş, çocukları ve hayvanları bulmuş, tam da onun seçimlerini yansıtan soyut sahneler ve portreler. 
 
Lisa Lyon, 1982 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac Paris/Salzburg. 
 
Sergi, Mapplethorpe Vakfı'nın farklı küratörlerin bakış açılarını sunma politikasının bir parçası. Huppert'ın seçtiği görüntülerin hepsi cinselliği tamamen uzak tutmuş değil, sadece beklenenden daha az var. 
 
Lydia Cheng, 1984 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac Paris/Salzburg. 
 
Ropac, "Mapplethorpe'un narinliğini görüyoruz çünkü Huppert'a göre fotoğraflar şiirdir." diyor. "Mapplethorpe sert tarafıyla ve cinsel imgeleriyle bilinir ancak çok duyusal ve tensel bir yanı da var." 
 
Carol Overby, 1979 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac Paris/Salzburg. 
 
Julian Anson, 1979 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac Paris/Salzburg. 
 
Phillip Prioleau, 1979 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac Paris/Salzburg. 
 
Bir fotoğraf eleştirmeniymiş gibi davranmayacağım, ancak Paris Photo açılışı beni kadınları düşünmeye itti- hem erkek fotoğrafçılar tarafından nasıl fotoğraflandıkları, hem de objektifin ardında nasıl çalıştıkları.  
 
Rowboat, 1983 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac Paris/Salzburg. 
 
Martin Asbæk Galeri'den Danimarkalı fotoğrafçı Astrid Kruse'un sisli ve gözden kaybolan manzaralarda çektiği figürlerin tatlı asaleti beni büyüledi. Fotoğrafçının yeni kitabı "Beauty Will Always Be Disturbed", modası geçmiş ve yeşilimtırak bir ton veren Polaroid filmler kullanmanın etkisini gözler önüne seriyor. 
 
Mountain, 1983 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac Paris/Salzburg. 
 
Calla Lilies, 1983 
Fotoğraf hakkı: Robert Mapplethorpe Vakfı. İzin alınarak kullanılmıştır. Galerie Thaddaeus Ropac Paris/Salzburg. 
 
Öbür tarafta, İstanbul'un transseksüel kulüplerindeki figürlerin şiddetini yansıtan canlı fotoğraflar çok ilginç. Ayrıca, bunun bir kadın fotoğrafçı tarafından çekilmiş olması da biraz beklenmedik. Galeri Zilberman'dan Şükran Moral'ın fotoğrafladığı İstanbul'un tekin olmayan yerleri, ülkenin klişe haline gelmiş ibadethane ve kule fotoğraflarından çok farklı.  
 
"Beauty Will Always Be Disturbed" 
 
100 derece dönün ve Filipinler'de çekilmiş yaşlı ve dövmeli ciltlere sahip çıplak kolların fotoğraflarını göreceksiniz. Jake Verzosa'nın dijital siyah-beyaz fotoğrafları "The Last Tattooed Women of Kalinga" (Kalinga'nın Son Dövmeli Kadınları) adı altında Silverlens'te bir araya getirildi. Bu fotoğraflar, sanki dantelli bir kıyafet giyiyorlarmış gibi ciltleri desenli olan kadınları gösteriyor. 
 
"The Last Tattooed Women of Kalinga" 
 
Fotoğraflarda kadın çıplaklığının fazlaca sergilenmesi (hatta benim zevkime göre gereğinden fazla), bana moda fotoğraflarını düşündürttü. O fotoğraflarda, kıyafetler, saç ve makyaj bir zırh gibidir. Annie Leibovitz'in 1987'de Los Angeles'ta çektiği Jackie ve Joan Collins portresini düşünüyorum, o abartılı moda yıllarını. 
 
Fakat Paris Photo gezintimin en büyük sürprizini, camdan ve işlenmiş demirden kubbeye doğru uzanan merdivenlerden çıktığımda yaşadım. Orada, New Delhi'deki "Alkazi Foundation for The Arts"a ait 1869-1910 yıllarından kalma Hint fotoğrafları buldum.  
 
Küratörlüğü Rahaab Allana tarafından yapılmış, JP Morgan tarafından destek verilmiş ve 90,000 tanenin arasından seçilmiş fotoğraflarla bu Hint sergisi beni yeni bir türle tanıştırdı: yağlı boya fotoğraf. 
 
El çizimi platin ve sulu boya Bhopal'ın Prensesi Abida Sultan'ın (1913-2003). Fotoğraf,Bhopal'dan MK Tamkin imzalı ve Kasım 1921 tarihli.  
 
Jelatin gümüş baskı üzerine yağlı boya uygulayan fotoğrafçılar, fotoğraf ve resim sanatının bir karışımını yaratıyorlar. Görkemli mihracelerle dolu koleksiyonda, Bhopal Prensesi Abida Sultan'ı suluboyayla boyanmış mücevherlerle ve başındaki süslemelerle görüyorum. Gümüş baskı fotoğraftaki yüzün önemi, bu genç ve soylu kadının karakterini ve kararlığını öne çıkarmasıydı.  
 
Çeviri: Kardelen Berfin Kobyaoğlu

ETİKETLER: SUZY MENKES , ROBERT MAPPLETHORPE