15 Nisan 2022

De-şif-re

YAZI: ZEYNEP AKDOĞAN

FOTOĞRAF: GRANT CORNETT

 Genetik kodumuzu ve hastalıklara yatkınlıklarımızı deşifre eden, sağlığımızı geliştirecek besinleri saptayan ve önlem tedavilerini mümkün kılan nutrigenetik beslenme uygulamalarıyla tanışın. 

 

deşifre

Nutrigenetik uygulamaların hedefi, ilgili tüm gen analizlerinden elde edilen veriler doğrultusunda genetik yapınıza göre sağlıklı veya sağlıksız besinleri saptayarak yalnızca size özel bir beslenme programı oluşturmak.

Saatlere yayılan uzun spor seansları, bitmek bilmeyen kalori hesaplamaları, aralıklı oruçtan Atkins diyetine uzanan incelikli beslenme programları... Siz de biraz hafiflemek veya forma girmek için durmaksızın çabalayıp bir türlü yol kat edemeyenlerdenseniz, sorun genlerinizde olabilir. “Yalnızca dengeli yaşamın değil, uzun ve sağlıklı bir ömrün sırrı da genlerimizde gizli” diyor Dilara Devranoğlu. İstanbul, Ulus’taki anti-aging, önleyici ve yenileyici tedavi merkezi Infinity Regenerative Clinic’te görev yapan moleküler biyolog, genetik bilim ve beslenme uzmanı, şöyle devam ediyor sözlerine: “DNA instabilitesi ve gen değişiklikleri gibi genetik faktörler, kilonuzda olduğu kadar sağlığınızda da rol oynayan, beslenme biçiminizden de bire bir etkilenen parametreler. Dolayısıyla, bazen her ne kadar uğraşsanız da, beslenmenizde bedeninize kodlanan birtakım genetik faktörleri göz önünde bulundurmadığınız takdirde sonuç almanız mümkün değil.”

Nutrigenetik, beslenme biçimini sağlığı etkileyen genetik verilere göre programlayan, diyet ve hastalık arasında sebep-sonuç ilişkisi kuran multidisipliner bir bilim dalı. “Kimi için besin olanın kimi için kuvvetli bir zehir olabileceği prensibini savunur” diyor Devranoğlu. “Her besin herkese iyi gelecek diye bir kaide yok. Dış görünüşümüz her nasıl ki birbirinden farklıysa metabolizmamız, genetik yapımız, vitamin, mineral ve antioksidan ihtiyaçlarımız da birbirimizden oldukça farklı. Genetik verilerimiz, birtakım besinlere hassasiyet gösterebilir.” Nutrigenetik uygulamaların hedefi, ilgili tüm gen analizlerinden elde edilen veriler doğrultusunda genetik yapınıza göre sağlıklı veya sağlıksız besinleri saptayarak yalnızca size özel bir beslenme programı oluşturmak. Dahası, bu sayede hastalık risklerinizi de belirleyerek gelecekte baş gösterebilecek rahatsızlıklar için önlem almak ve hatta bunların önüne geçmek.

Kişiye özel beslenme ve sağlık programı çizilmesinde ilk adım, nutrigenetik check-up testi. “Bu testle genetik protein çeşitliliklerini, bir diğer deyişle, hücredeki haberleşme yollarında enzim olarak kullanılan, besin dağıtımında rol oynayan anahtar proteinleri tanımlamayı amaçlıyoruz.” IR Clinic’te inovatif teknolojilerle yapılan detaylı test için size düşen tek şey, yanak içinden bir sürüntü örneği veya bir tüp kan vermek. Süreci şöyle özetliyor Devranoğlu: “Bu veri, Genetik Tanı Merkezi’ne gönderiliyor ve burada bütün ekzom, yani genlerimizin ifade edilen bölümleri dizileniyor. Ardından genlerdeki Tek Nükleotit Polimorfizmi (SNP) adı verilen, bizi birbirimizden ayıran tek baz değişimlerine bakılıyor ve kişiye özel bir risk haritası oluşturuluyor. Analiz edilen genetik polimorfizmler genlerimizden kaynaklanan hastalık riskini, ihtiyacımız olan farklı besin maddelerinin miktarını, farklı maddelerin vücudumuz üzerindeki etkisini, vücudun bazı besin maddelerine nasıl tepki vereceğini ve vücudun hangi besinleri normal bir şekilde metabolize edebildiğini belirleyebiliyor. Kısacası, kişinin metabolik zayıflık gösteren bölgelerini saptamış oluyoruz.” Detaylandırmak gerekirse, sağlıklı bir yaşam için kişinin tüketmesi gereken yağ tipi ve günlük yağ oranından genetik vitamin ve mineral yetersizliklerine, sürekli atıştırma isteği altında yatan sebeplerden glüten, laktoz ve kafeini metabolize etme yeteneğine ve kilo verememe sıkıntısını körükleyen genetik sebeplere; her şey bu listeye dâhil. Sonrası mı? “Sonuçlara göre size özel bir beslenme programı çiziyor; sağlıklı bir yaşam rehberi hazırlıyor; sağlıklı yaşam alışkanlıklarını hayatınıza entegre etmeniz için destek veriyoruz.”

Epigenetik, Nutrigenetik, Nutrigenomik, Mikrobiyom ve beslenme dâhil birçok uzmanlık alanına sahip Devranoğlu, Genetik üzerine lisans eğitimini Haliç Üniversitesi’nde, Beslenme ve Diyetetik lisans eğitimini Yeditepe Üniversitesi’nde, yüksek lisansını ise İstanbul Üniversitesi’nde tamamlamış. British Dietetic Association ve Moleküler Biyoloji Derneği gibi birçok saygıdeğer bilim topluluğu üyesine göre, genetik check-up testi “sağlığa ömürlük bir yatırım” niteliğinde. “Danışanlarımız bugünlerde Covid-19 etkisinde alınan fazla kilo problemleri, mevsimsel alerjiler ve histamin intoleransı sorunlarıyla geliyorlar bize. Ancak nutrigenetik uygulamalar, yalnızca bugün değil gelecek için de mühim. Zira genetik yatkınlık test sonuçlarına göre planlanan yaşam tarzı değişiklikleriyle osteoporoz gibi kronik rahatsızlıklar bir yana, büyük risk arz eden kardiyovasküler hastalıkların ve çeşitli kanserlerin de henüz belirti vermeden önlenmesi veya geciktirilmesi mümkün. Bu, bizi kamçılayan, IR Clinic’in nutrigenetik beslenme uygulamalarına yön veren en kıymetli unsur. Her zaman söylediğimiz gibi, erken tanıdan daha erkeni de var.”

ETİKETLER: WELLNESS , GÜZELLİK , NUTRİGENETİK , BESLENME