Yapay Zeka ile Modanın Geleceği Üzerine

Moda, teknoloji, bilişim ve pazarlama gibi farklı disiplinlerden gelen, alanlarında uzman isimlerin ortak girişimi olarak doğan Refabric'in kurucu ortakları arasında Seda Domaniç, Safiye Dinçtürk Turgut, Hakan Baş, Mustafa Alpay, Alemşah Öztürk ve Begüm Doğru Öztekin bulunuyor. Yapay zeka ile moda endüstrisinin kesişim noktasında sektörün geleceğini şekillendirmede büyük bir pay sahibi olacak gibi görünen Refabric'e dair tüm merak ettiklerimizi -aynı zamanda Vogue Türkiye eski genel yayın yönetmeni olan- Seda Domaniç'e sorduk.

Refabric nedir? 

En temel haliyle moda dünyasının dinamik yapısını yapay zeka ile birleştiren bir yazılım olduğunu söyleyebilirim. Moda profesyonellerinin geçirdiği uzun soluklu ilham, araştırma, tasarım, 3D modelleme ve prototip oluşturma gibi ihtiyaçlara yapay zeka aracılığı ile cevap veriyoruz. Modelimizi binlerce güncel moda görseliyle eğitiyoruz. Yıllık küresel moda takvimini çok yakından takip ediyor, ilgili tüm görsel verilerle ve trend belirleyen sosyal medya hesaplarının gerçek zamanlı verileriyle geliştiriyoruz. Ayrıca detaylı kumaş bilgisi, nitelikleri ve renk kodlarını da öğretiyoruz. Yakın zamanda e-ticaret ve pazarlama ile ilgili alanlara da çözümler geliştirmeye hazırlanıyoruz. Refabric Basic ve Refabric Pro olmak üzere iki ürünle geliştirilen yazılım, ilk versiyonu Refabric Basic ile moda tutkunlarına yapay zeka destekli bir tasarım aracı sağlarken, Refabric Pro ile moda profesyonellerine uçtan uca çözümler sunuyor. Yani modada iş akışını zaman ve kaynak tasarrufu ekseninde temelden değiştirmeyi hedefliyoruz.

Seda Domaniç

Refabric'i oluşturan ekip nasıl bir araya geldi, bu girişim fikri nasıl ortaya çıktı? 

Şu an yapay zekanın önderliğinde büyük bir teknolojik devrim yaşıyoruz. Türkiye tekstil sektöründe güçlü bir ülke ancak bu alanda iddiasını sürdürmek istiyorsa bu devrimin öncülerinden olmak zorunda. Tüm teknoloji devleri Amerika’dan çıkarken, Türkiye’den bu alana öncülük edecek işlerin çıkmaması için ise hiçbir neden yok. Ben kendi adıma tekstil ülkesi Türkiye’den bu sektörde öncü olabilecek bir ya da birkaç teknolojik girişimin dünya çapında başarılı olmasını çok arzu ediyorum. Burada bilgi var, yetenek var, üretim var ve en önemlisi teknolojik gelişimden fayda sağlayacak kocaman bir sektör var. Biz bu fikirle yola çıktık. Refabric kurucu ortakları arasında tekstil, endüstri ve bilgisayar mühendisleri var. Ekip olarak bilgi birikimlerimizin kesişim noktaları tam da sektörünün ihtiyaçlarına karşılık verecek nitelikte. Kurucu ortaklar arasında Begüm Doğru Öztekin tekstil tasarım ve üretim süreçlerinde uzman, Safiye Dinçtürk Turgut yapay zeka ve machine learning alanında Türkiye’deki en iyi uzmanlardan, Hakan Baş ise daha önce bir çok başarılı girişime imza atmış bir isim. Alemşah Öztürk ve Mustafa Alpay ise bize pazarlama ve markalaşma alanında destek oluyor.

Refabric, moda endüstrisinin geleceği açısından nasıl bir rol üstleniyor?

Refabric öncelikli olarak moda tasarımı alanında üç ana probleme çözüm sunuyor: Zaman baskısı, prototip maliyetleri ve markanın geçmiş başarılarıyla, yeni trendleri doğru bir şekilde birleştirmesi. Ürünü kullanan markaların koleksiyon tasarlama hızları ciddi bir şekilde artıyor. Tasarlanan ürünleri numune üretme aşamasına geçmeden istedikleri model ve arka planda görüntüleyebildikleri için nihai üretime gidecek parçalara kolayca karar veriliyor. Yani ilgi görmeyecek tasarımların üretilmesi baştan engellenmiş oluyor. Bu da atıl stok birikiminin önüne geçerek, kaynak israfını engelliyor; hem maliyet tasarrufu getiriyor hem de sürdürülebilirliğe katkı sağlıyor. Teknolojinin gelişimiyle birlikte yapay zeka destekli tasarım sürecini üretime kadar geliştirmek bizim hedefimiz. Yapay zekanın desteğiyle tasarım fikirlerini kolaylıkla 3D olarak görüntüleme ve üretime hazırlık için otomatik desen blokları oluşturma üzerine de çalışıyoruz. Beklentim bu senenin sonunda bu süreci birbirine bağlayabileceğimiz yönünde. Buna paralel olarak müşterilerimiz için pazarlama ve e-ticaret çözümleri geliştirmek için de çalışıyoruz. 

Görsel: Nil Karabağ tarafından Refabric'te tasarlandı.

Peki moda endüstrisinde sürdürülebilirlik konusunda nasıl bir katkınız oluyor?

Gereksiz atıklar moda sektörünün en önemli ve son yıllarda haliyle- en çok konuşulan başlıklarından biri. Bunca gereksiz atığa neden olan süreçlerden biri de elbette üretim zinciri. Yapay zeka aracılığı ile modeller üzerinde görüntülenebilen koleksiyon parçaları istenmeyen ya da talep görmeyen parçaları üretim öncesinde elemeyi mümkün kılıyor ve prototip üretim süreçlerini optimize ediyor. Yani iş modeli, kendi doğası gereği sürdürülebilir bir yöntem sunuyor. Bu sayede kaynaklar daha etkili kullanılırken, atıkların azaltılmasına da katkı sağlanıyor. 

Moda ve teknoloji birlikteliğinin geleceğine dair neler söylemek istersiniz?

Ben son 15 yıldır moda sektöründeyim ve bu süreçte bir çok büyük değişime tanıklık ettim. Önce blogger’lara, onlara verilen tepkilere, ardından Instagram ve TikTok ile değişen trend rüzgarına şahit oldum. Metaverse’e hızla yükselen ve neredeyse kaybolan ilgiyi de takip ettim. Sürekli değişken dinamiklere sahip moda iş akışında, yapay zeka teknolojisi şimdiye kadar gördüklerimizden çok daha farklı. Çalışma şeklimizden, pazarlama ve satışımıza kadar tüm kodları yeniden belirleyecek bir güce sahip. Umarım sektörümüzün yaratıcı zihinleriyle yakın bir ilişki içinde gelişir, yıkıcı gücünü birlikte kontrol eder, yapıcı taraflarını kendi yararımıza kullanırız. Ben kendi adıma bunun için çalışıyorum.

Kapak görseli: Nil Karabağ tarafından Refabric'te tasarlandı.