Haftalık E-Bülten
Moda dünyasında neler oluyor? Yeni fikirler, öne çıkan koleksiyonlar, en vogue trendler, ünlülerden güzelllik sırları ve en popüler partilerden haberdar olmak için haftalık e-bültenimize kaydolun.
Haftalık E-Bülten
Moda dünyasında neler oluyor? Yeni fikirler, öne çıkan koleksiyonlar, en vogue trendler, ünlülerden güzelllik sırları ve en popüler partilerden haberdar olmak için haftalık e-bültenimize kaydolun.
Kamera arkasında karakterleri ilmek ilmek yüzlere işleyen sanatçılar; inandırıcı yara izlerinin, metrelerce uzayan saçların, ürkütücü ama duygusal canavarların yaratıcıları, Oscar ödüllü saç ve makyaj tasarımcılarını yakın markaja aldık.
Oscar söylentileri çoktan başladı. Tahminlerinizin sınırlarını neler belirliyor? En iyi kadın oyuncu, en iyi yapım, en iyi yönetmen, en iyi senaryo, en iyi yardımcı erkek oyuncu? Peki ya makyaj artistleri? Oscar yarışında pek konuşulmasalar da sinemanın büyüsünde büyük payı olan isimler onlar. Yönetmenin hayalindeki karakteri oyuncunun yüzüne hatta bedenine uyarlayanlar, bir bedenden yepyeni bir beden yaratanlar hatta kimi film özelinde yetenekleriyle filmin en önemli bileşenini masaya koyanlar. 2027 Oscar tahminlerine bakılırsa saç-makyaj dalında başı Digger ile Alessandro Bertolazzi, Liz Ann Bowden ve Kazu Hiro çekiyor. Filmi izlediyseniz Tom Cruise’un dönüşümünün mimarlarının ödülü hak ettiğini düşünebilirsiniz. Ancak Dune: Part Three, Michael, The Odyssey ve Wicker da aynı dalda adı geçen yapımlar arasında. Bizim radarımızdaysa geçtiğimiz yılların en hayranlık uyandıran, en zoru başaran Oscar ödüllü makyaj artistleri var. Frankenstein’ın ürperticiliğini borçlu olduğu Mike Hill; Poor Things’in Bella’sının çocuksu başına buyrukluğunu saç tellerine işleyen Nadia Stacey ve güzellik kavramını felsefi tasarımlarıyla korkutucu bir hale getiren Pierre-Olivier Persin ile tanışın.
Sıfırdan bir karakter yaratmak için her zaman oyuncuyu baştan ayağa değiştirmek gerekmez. Oyuncu kimi zaman tamamen olduğu haliyle de filmin dünyasında kendine kusursuz bir şekilde yer bulabilir; belki yalnızca saçlarını biraz uzatmak gerekir. Tıpkı saç, makyaj ve protez tasarımcısı Nadia Stacey’nin Poor Things’de Emma Stone’la yaptığı gibi. Stone’un neredeyse makyajsız denecek kadar az müdahaleyle oynadığı filmde Stacey, Oscar’ı birlikte aldığı protez makyaj tasarımcıları Mark Coulier ve Josh Weston’la oyuncu Willem Dafoe’yu dönüştürürken protez tarafında da rüştünü ispatlasa da yeteneği karakterin görünümünü tasarlarken onu insan yapan unsuru korumaktan geçiyor. Güzelliği göz alıcı bir maskeye dönüştürmek yerine karakterin dünyayla kurduğu ilişkinin izlerini gözler önüne seriyor.
Yönetmen Yorgos Lanthimos’un fantastik evreninde Bella dünyayı yeni keşfeden bir çocuğun merakıyla büyürken saçı da onunla uzuyor; siyah, uzun, başına buyruk havasıyla dönemin kadınlık normlarına meydan okuyor. Söz konusu saçın basit bir peruktan ibaret olduğunu düşünmenizi istemeyiz. Zira peruklar Lanthimos’un filmlerinde kullanmaktan çok da hazzettiği şeyler değil. Bu yüzden Bella’nın yolculuğu boyunca farklı uzunluklarda eklenen gerçek saç tutamları, Paris’e vardığında 107 santimetreye ulaşmış. Bunun bir oyuncu olarak Stone’a sağladığı avantaj, saçlarını bedeninin doğal bir uzantısı gibi hissettirmek olmuş. Bella karakterinin uzun, kuzguni siyah saçları yalnızca bir stil tercihi olmaktan Egon Schiele’nin Nude Girl Standing with Long Black Hair & Blue-Black Drape tablosundan gelen ilhamla ayrışıyor. Schiele’nin figürlerindeki anatomik tuhaflık ve kırılganlık, Bella’nın masalsı olduğu kadar tuhaf görünümüyle bire bir örtüşüyor.
Nadia Stacey ve Emma Stone beyazperdenin ayrı ayrı ve bir arada, kendi kulvarlarında güçlü iki ismi. Stacey başrolü Stone’un üstlendiği 2021 yapımı Cruella ile de Oscar’a aday gösterilmişti. Denkleme Lanthimos gibi bir yetenek de eklendiğinde ortaya The Favourite, Poor Things gibi yapımlar çıkıyor. Sonunda Oscar olsa da bir dehayla çalışması çok kolay olmasa gerek. Stacey bir röportajında, Lanthimos’un The Favourite setinde oyuncuların yüzlerinde makyaj olup olmadığını anlamak için parmağıyla kontrol ettiğinden söz ediyor. Bella’nın hikayesinin başında makyajsız olması bu yüzden önemli: Karakter dünyayı yeni keşfeden bir çocuk gibi. Yüzünde makyaj görmek, gelişiminin aşamalarıyla çelişirdi.
Stacey’nin karakter tasarımındaki incelik -bunlar gayet yeterli olsa da- Bella’nın görünümleri ve Dafoe’nun protezleriyle sınırlı değil. Saç-makyaj tasarımcısı, hikaye akıp giderken, sessizce sayfaları çeviren görünmez bir el gibi çalışıyor. Mark Ruffalo’nun canlandırdığı Duncan Wedderburn’ün saçları, karakterin kontrolü kaybedişinin anlatısı niteliğinde. Başlarda gördüğümüz kusursuz dalgalar ve milimetrik hesaplarla taranmış bıyıktan gelen derli toplu görünüm, Bella’nın dünyasına girdikçe kelimenin tam anlamıyla dağılıyor. Gemide saçlar kabarıyor, Paris’te sakallar şekilsizleşiyor; Stacey’nin deyimiyle karakter adım adım çözülüyor. Ona göre saç ve makyaj, yapımın bir parçası; hikaye anlatıcılığının ele verdiği bir detay. Güzel görünmekle ilgilenmiyor; karakter yaratmaya odaklanmak istediğini açıkça belirtiyor.
Fotoğraf: John P. Johnson
Grotesk görüntülerin ardında gizlenen, çok insani bir korku: Yaşlanmak, görünmez olmak, kendi bedeninden soğumak. The Substance’ın izleyiciyi koltuğa kenetleyen gücü buradan geliyor. En iyi makyaj ve saç tasarımı ödülünü ekip arkadaşları Stéphanie Guillon ve Marilyne Scarselli ile alan Pierre-Olivier Persin’den beklenen, bu korkuyu makyajla ve protezlerle anlatmaktı. Yönetmen Coralie Fargeat başından beri mümkün olduğunda gerçek fiziksel efektler kullanmak istiyordu. Persin ve ekibinin öncelikli olarak silikon protezler, kuklalar ve animatronik benzeri mekanik çözümler kullanıp dijital efektlerden tamamlayıcı bir unsur gibi yararlanmaktan başka şansı yoktu.
Persin, namı diğer POP’un geçmişinde yeteneğini ortaya koyan bir hikaye gizli. Ergenlik yıllarında yatak odasında alçı ve kilden canavarlar yapan bir korku tutkunu düşünün. 80’li yıllardan söz ediyoruz; Persin’in internetin su gibi akıp gitmediği o yıllarda özel efektlerin nasıl yapıldığını anlamak için fantastik sinema dergilerini büyüteçle incelemesi gerekmiş. 20 yaşında kendine amatör çalışmalarından bir araya getirdiği bir portfolyo hazırlayıp ilk işini almış. Sonra ver elini François Ozon, Pierre Salvadori, Cédric Kahn gibi yönetmenlerin filmleri. Bugün Montreuil’de bulunan protez ve özel makyaj efektleri tasarlayan POP FX adlı bir atölyesi var. Dolayısıyla Fargeat The Substance’tan söz ettiğinde gözleri parlamış olmalı, zira böylesi bir film POP’un çocukluk hayallerini süslemiş olsa gerek.
Senaryoyu okuduğunda ve Fargeat’nın beden korkusunu mümkün olduğunca gerçek protezlerle yaratmak istediğini duyduğunda daha da heyecanlanmış hatta yönetmenle çalışmak için sunduğu tasarım önerisinin bir parçası olarak Monstro Elisasue’nun küçük bir heykelini de eklemiş. Persin’in yeteneği kendini senaryoda ana hatlarıyla betimlenen bu grotesk figürü hayal gücünde işleyip, yaratığa beklenmedik bir zarafet ve trajedi katmasında gösteriyor. Bu tam da Fargeat’nın aradığı yorum olacak ki, Persin böylece ekibin bir parçası olmuş. Sanatçının protez tasarımcısından istediği teknik açıdan etkileyici, rahatsız edici protezler değil seyircide doğru duyguyu yaratacak, içinde bir hikaye barındıran, derinlikli, özel tasarımlardı.
Persin, karakterin Gollum-vari versiyonu için birkaç kırışıklık ve sarkma eklemek yerine Demi Moore’un bedenini baştan aşağı silikon protezlerle kapladı. Silikonun yarı saydam dokusundan yararlanarak içine kırmızı ve mavi yün iplikler yerleştirdi; böylece derinin altından beliren damarları, lekeleri ve yaşlı cildin katmanlı görünümünü yarattı. Tabii bu kadarla bitmiyor; bütün bunların Moore’la birlikte hareket etmesi, sarkan dokuların karakter yürürken kıpırdaması gerekiyordu. Tıpkı Elordi gibi, Moore da Persin’in koltuğunda saatler geçirdi.
The Substance, saç-makyaj dalındaki başarılarıyla burada konuştuğumuz diğer iki filmden önemli bir farkla ayrılıyor: Burada hikaye diğerlerinde olmadığı kadar protezler üzerinden anlatıldı. Elisabeth’in çığlık atan yüzünün sırtında donup kaldığı bu tuhaf beden, iki karakterin fiziksel birleşmesinden fazlası: Güzellik ve gençlik uğruna verilen mücadelenin geri dönülmez sonucu. Persin’in tasarımına kattığı trajik taraf, yaratığı tiksinti uyandıran bir canavar olmaktan çıkarıyor. Belki de filmin en rahatsız edici yanı, Persin’in de en büyük başarısı bu. Karşımızdaki şey ne kadar grotesk olursa olsun, içinde hâlâ kendinden kaçmaya çalışan insanı görebiliyoruz.
Fotoğraf: @jacobelordi
Adını, geçtiğimiz yıl Frankenstein setinde birlikte çalıştığı makyaj artisti Jordan Samuel ve saç stilisti Cliona Furey’le Oscar’a layık görüldüğünde duymuş olabilirsiniz. Ancak Mike Hill bir heykeltıraş titizliğiyle yarattığı karakterleriyle Night at the Museum, The Shape of Water, Guillermo del Toro’s Cabinet of Curiosities gibi yapımlarda da yer aldı. Bu bir benzetme değil; özel makyaj efektleri ve protez makyajda uzmanlaşan Hill kelimenin tam anlamıyla bir heykeltıraş; çalışmaları Madame Tussaud’s balmumu heykel koleksiyonunda, Monsterpalooza gibi etkinliklerde sergileniyor.
Özel efekt sanatçısı ve makyaj artistinin yönetmen Guillermo del Toro ile arasında yıllar öncesine uzanan özel bir bağ var. Del Toro, Hill’in heykellerini Burbank’te bir fuarda gördüğünden beri deyim yerindeyse ayrılmamışlar. Hill’in tuhaf yaratıklarını gördüğü anda hayran olan del Toro, heykeltıraşın iletişim bilgilerini yirmi yıllık bir model kiti forumunu didik didik ederek bulmuş. Yönetmenin ilk siparişi, 1931 yapımı Frankenstein’da Boris Karloff’un makyajı yapılırken tasvir edildiği gerçek boyutlu bir heykel. Del Toro’nun meşhur koleksiyonunun bulunduğu Bleak House’ta sergilenen bu çalışma, ikilinin birlikte yaptığı ilk iş.
Yıllar sonra del Toro’nun Frankenstein uyarlamasında yaratığı tasarlayacak İngiliz makyaj artistinin yeteneği çocukluk yıllarından geliyor: Beş yaşında maskeleri için Warrington’daki kanal kıyılarından kil toplamaktan, Jacob Elordi’yi Frankenstein’ın yaratığına dönüştürerek Oscar’ı kucaklamaya uzanan ilham verici bir yolculuk bu. Makyaj ve özel efekt sanatçısı çıkışını 20’li yaşlarında, Jeremy Beadle’ın Beadle’s About adlı gizli kamera programı için makyaj ve protezlerin yapımını üstlenmek üzere işe alındığında yakalamış. 2010’ların ortalarında Los Angeles’a taşındığından beri canavar tasarımlarının sadık müşterisi, tuhaf ve ürkütücü dünyaların usta yönetmeni, del Toro.
Şimdiye kadar Hill’in yaratıcılığından etkilenmediyseniz bir detayı gözden kaçırıyor olabilirsiniz: Guillermo del Toro’yla Frankenstein için yarattığı karakterde amaç, yalnızca Jacob Elordi’yi tanınmaz hale getirmek değil yaratığın yüzünde insanlığı, kırılganlığı ve kendine has bir güzelliği var etmek. Protez makyaj, oyuncunun yüzüne sabitlenen bir maskeden ötesi. Mimikleri, bakışları, duyguyu taşıması beklenen hareketli bir tasarım. Sinema için heykeller yapmak, hareketsiz bir yüz tasarlamaktan çok daha fazlası. Bunu çok iyi bilen Del Toro’nun Frankenstein’ı konuşmak için protez sanatçısını davet ettiği kahvaltıda şöyle dediği söyleniyor: “Dinle, Frankenstein’ı çekiyoruz. Sen yoksan ben de yokum; yani sana kalmış. Şimdi yumurtanı ye ve sonra söyle, filmi yapıyor muyuz?” Hill yoksa, Frankenstein da yok.
Yaratığın dönüşümünde yaklaşık 42 protez parça kullanıldığından söz ediliyor. Bu parçaların Elordi’nin bedeninde yerlerini bulması ise –tam vücut makyajının uygulandığı setlerde– on saati bulmuş. Elordi’nin çekimler boyunca yaklaşık 400 saati Hill’in koltuğunda geçirmesi gerekmiş. Korku estetiğini zarafetten yoksun mu sandınız? Del Toro’nun Frankenstein’ı korkutucu bir canavardan çok, kusursuz insanı yaratmaya çalışan estetik idealinin bir yansıması. Dolayısıyla Mike Hill karakteri dramatik dikiş izleri, abartılı yaralar, gelişigüzel birleştirilmiş uzuvlarla yorumlamak yerine dönemin cerrahi yöntemlerini araştırmaya koyulmuş. “O gösterişli yara ve dikişleri istemediğimiz konusunda hemfikirdik” diyor Hill Netflix’in resmi fan platformundaki röportajda. “Victor Frankenstein kasap değildi. Kusursuz insanı yaratmaya çalışıyordu, dolayısıyla yaratığın bir trafik kazasından fırlamış gibi görünmesini istemezdi.” Usta ellerden çıkma bir protez, oyuncunun sesini bile değiştirebilir. Oyuncu gırtlaktan gelen hırıltılı tınıları yakalamak için özverili şekilde çalışsa da dişlerini büyüten özel protezleri taktığında yaratığın gerçek sesini bulduğunu söylüyor.
Mike Hill’in yaklaşımında güzellik ve tekinsizlik birbirinin düşmanı gibi davranmaktansa aynı ifadenin katmanlarını oluşturuyor. Elordi, dönüşümü üzerine “Yaratığın gözlerine odaklanmanız için tasarlandı; çünkü ruhu da burada. Gözleri, içindeki insanın gizlendiği yer” diyor.
