Vegan Dokular

Vegan bir hayat felsefesi benimseyen Elif Taştekne’nin ortağı Osman Koçak ile kurduğu Prev Shop, doğaya ve hayvanlara zarar vermeyen üretim modeliyle fark yaratıyor. Bitkisel deri kullanarak kaliteli ve uzun ömürlü ürünler ortaya koyduklarını anlatan Taştekne, koleksiyonlarında ayakkabıdan çantaya, cüzdandan deftere uzanan geniş bir ürün yelpazesi olduğunu anlatıyor.

 Bize Prev’in kuruluş hikayesini anlatır mısınız?
Ortağım Osman Koçak ile dünya üzerinde anlamlı bir etki yaratma amacı olan bir iş için çalışmayı hayal ediyorduk. Ben yaklaşık beş senedir vegan bir hayat felsefesini benimsemiştim; fakat tanıştığımızda Osman henüz bu konulara aşina değildi. Dünyada yeni yeni bilinirliği artan bitkisel deriyi, bir vegan olarak en çok eksikliğini çektiğim ‘kaliteli deri bot’ ihtiyacını giderebilme hayaliyle, ayakkabı üretmeye karar verdik. Türkiye’de bitkisel deriden ilk ayakkabıları üreterek, sadece iki bot modeliyle Aralık 2021’de satışa çıktık. İki buçuk sene içerisinde ayakkabı, çanta, deri ceket, defter, ajanda, cüzdan, fular gibi ürünleri de yelpazemize ekleyerek 100’den fazla tasarıma imza attık.

Vegan deriyi daha iyi bir seçim yapan şey nedir?
Etik ve çevreci bir materyal olması. Burada bir ekleme yapayım: Suni deriler de hayvansal materyal içermediği için vegan deri olarak anılır ve piyasada çokça karşılaşılır. Bizim kullandığımız, üçüncü bir seçenek olan bitkisel deriler. Hayvansal deri üretimi, büyük miktarda su tüketimi, zehirli kimyasalların kullanımı ve yıkıcı üretim koşullarıyla çevreye büyük zarar veriyor. Bir çift deri ayakkabının karbon ayak izinin yaklaşık 41 kg olduğunu, oysa tamamen sentetik derinin ayak izinin hayvan derisi olan seçeneğe göre 35 kg daha az olduğunu biliyoruz. Buna karşın, suni deri üretimi için 14 kat daha az su gerekiyor. En kötü seçenek olarak kabul edilen suni deri bile hayvansal deriden daha çevre dostu kalıyor. Ancak asıl devrim, bitkisel derilerde yatıyor. Kullandığımız bitkisel deriler toksik kimyasallar içermediği gibi, bitki atıklarından üretiliyor ve su tüketimini minimumda tutuyor. Dünyada ananastan kaktüse, muzdan mısıra birçok farklı bitkisel deri alternatifi mevcut. Bizim kullandığımız derilerden biri olan elma derisi üretiminde, bir deri fabrikası ve elma suyu fabrikası ortaklaşa çalışıyor. Birinin atığı diğerinin hammaddesi oluyor. Kullandığımız bitkisel deriler, hayvansal derilerle aynı testlerden geçerek dayanıklılık sertifikalarını aldı. Üstelik UV ışınlarına karşı korumalı, sugeçirmez ve hipoalerjenik olmaları da kullanımda insan konforunu önceliyor.

Malzeme seçimlerinizde sürdürülebilirlik kriterlerini nasıl belirliyorsunuz?
Su tüketimini azaltan, doğada çözünebilen ve geri dönüştürülebilir malzemeler tercih ediyoruz. En önemlisiyse, sektörde atık olarak nitelendirilen materyalleri yepyeni bir materyale dönüştürebilen hammadde sağlayıcılarını bulmak ve bu inovasyonlara yatırım yapmak. Geçtiğimiz dört sene içinde Türkiye’de üç farklı bitkisel deri üreticisi faaliyete geçti. Başladığımızda bu sayı sıfırdı. Bu süreçte bizler de onlarla birlikte hareket ederek AR-GE çalışmalarına destek olduk ve özellikle kendi ülkemizdeki hammadde üreticilerini tercih etmeye çalışarak karbon ayak izimizi önemli ölçüde azalttık.

Prev ürünlerinin üretim süreci hakkında bilgi verebilir misiniz? Bu süreçte etik çalışma koşullarını nasıl sağlıyorsunuz?
Üretim süreçlerinde çalıştığımız atölyeleri özenle seçiyoruz. Maaş dengeleri, işçiler arasındaki kadın-erkek eşitliği, ek haklar, çalışma süreleri ve iş güvenliği en çok dikkat ettiğimiz alanlar. Bir atölyenin ne kadar doğal ışık aldığına bile önem gösterirken, çocuk işçi çalıştıran üreticilerle asla aynı masaya oturmuyoruz. Atölyeleri sık sık ziyaret ediyor ve tüm emekçilerle tanışmaya çalışıyoruz.

 Markanızın gelecek hedefleri nelerdir?
Prev’i sadece Türkiye’de değil, dünyada da tanınan bir marka haline getirmeyi hayal ediyoruz. Bitkisel deri ve vegan materyallerin ne kadar güçlü bir alternatif olduğunu tüm dünyaya göstermek için, sürekli yeni materyaller keşfederek, her geçen gün daha yenilikçi ve sürdürülebilir ürünler geliştirirken, farklı ürün gamlarında da üretimler yapmak hayalimiz. Prev Home’u kurarak dekorasyonda da bir bitki devrimi yaratmayı planlıyoruz.