Haftalık E-Bülten
Moda dünyasında neler oluyor? Yeni fikirler, öne çıkan koleksiyonlar, en vogue trendler, ünlülerden güzelllik sırları ve en popüler partilerden haberdar olmak için haftalık e-bültenimize kaydolun.
Haftalık E-Bülten
Moda dünyasında neler oluyor? Yeni fikirler, öne çıkan koleksiyonlar, en vogue trendler, ünlülerden güzelllik sırları ve en popüler partilerden haberdar olmak için haftalık e-bültenimize kaydolun.
Lug Von Siga markasının kurucusu ve tasarımcısı Gül Ağış ile Milano Moda Haftası’nda sunduğu “Il Silenzio” koleksiyonunu konuştuk.
Tasarımcı Gül Ağış ile Teşvikiye’deki tarihî Narmanlı Apartmanı’nda bulunan stüdyosunda buluştuğumuzda aklımda 23 Eylül’de Milano Moda Haftası resmî takviminde sunduğu 2027 İlkbahar/Yaz koleksiyonu Il Silenzio var. İtalyanca “sessizlik” anlamına gelen bu koleksiyonu düşünürken gözümün önüne kırık beyaz tafta kumaşların saf parıltısı, işlemelerin ve dantellerin görkemli işçiliği geliyor. Peki ya sessizlik? Anlık bildirimlerin yoğunluğunun neredeyse anksiyete yarattığı günlük hayatımızda sessizlikten daha çok neye ihtiyacımız olabilir ki? Gül Ağış’tan devşirdiğim bir cümleyle cevaplarsam ‘ben’ yerine ‘biz’ demeye. Zira yaklaşık sekiz senedir tasavvuf ile ilgilenen tasarımcı, sohbetimiz boyunca bilinçli olarak hep “biz” diliyle konuşuyor. Koleksiyonlarının yaratılış sürecinden bahsederken tasavvuftaki eş zamanlılık kavramından dem vuruyor. Bu nedenle bu röportajın, modaya tasavvufi bir bakışın ağır bastığı, zihin açıcı bir söyleşiye evrildiğini söyleyebilirim.
Gül Ağış’ın Lug Von Siga markası altındaki iyi düşünülmüş tasarımları, salt kültürel mirası koruma ve yansıtma niyeti gütmüyor. Koleksiyonlar hesaplı bir yerden değil; bir tür kendini bırakma halinden, teslimiyet fikrinden doğan bir sürecin sonucu. Ağış ile markası Lug Von Siga’nın yolculuğunu, Il Silenzio koleksiyonunu ve çok daha fazlasını konuştuk.
Fotoğraf: Şeref Yılmaz
Hayatta her şey gibi idealler ve vizyonlar da değişiyor. Bu süreçte çok şey değişmekle birlikte bazı şeylerin özü de aynı kaldı, çünkü bunlar hem beni ben yapan hem de Lug Von Siga’yı oluşturan öğeler. Bunların en başında da kültürel mirasımıza sahip çıkmak var.
En başından beri avangard duruşu, deneysel formlar üzerine çalışmayı ve risk almayı seviyorum. Avangardın risk alan kendine has dünyasını ilk başlarda verdiğimi düşünüyorum. Ama en nihayetinde bu kültürden beslenen bir tasarımcı olduğum için buranın kültürel kodları ister istemez kendini dışa vurdu. İlk yaptığım defilelerden birisi 2011 yılında Galatasaray Hamamı’nda gerçekleşen defileydi. On harem kadını üzerinden harem hayatının yasını konu alan bir koleksiyondu. İlerleyen yıllarda ise İstanbul teması çok yoğun basmaya başladı. Sonra da ben bir takım lider kadınları, güçlü ve markama yakışacak vizyoner kadınları rol modeli olarak kullanmak istedim. Simone de Beauvoir, Frida Kahlo, Agatha Christie... Agatha Christie’nin Pera Palas’taki odasında kaldım ve orada bir defile gerçekleştirdik. Agatha Christie’yi İstanbul’da hayal ettim. Farklı kültürlerin bir araya gelerek buluşması, bu buluşma noktasının hep İstanbul olması... Pandemide çekimlerini Baksı Müzesi’nde yaptığımız TIMESCAPE koleksiyonu, Şanlıurfa Harran Ovası’nda çektiğimiz Töre koleksiyonu, İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde çektiğimiz Heritage koleksiyonu... Yani aslında hep kültürel mirasımızın bir elçisi gibi davranarak hareket etti marka.
Lug Von Siga’da daima tasarımlarımla çağdaş ve evrensel olmanın altını çizmek istedim. Sanırım global platformlarda da tasarımlarımın beğenilme nedenlerinden bir tanesi bu oldu. Bir taraftan özünü diğer taraftan dünyayı kucaklayan bir tavır var.
Anadolu’nun kültürel öğeleri çok değerli ama biz bunu farklı yorumlamazsak, kostüm olabilir. Tasarımcının rolü onu tekrar ve yeni bir şekilde yorumlamak; kendi bakış açısını ve vizyonunu aktarmak. “Ben bu motifi böyle yorumladım” diyebilmek. Aksi takdirde bir Anadolu motifini sandıktan çıktığı şekilde birebir aynı kullanmak, tarihten ilham almaktan ziyade onu kopyalamak oluyor.
Bir de şunu yapmamaya özen gösteriyorum; Anadolu’dan ötesi yokmuş gibi davranmıyorum. Dünyada çok değerli kültürel miraslar var ve bunları kucaklamak gerekiyor. Hepimizin birbirimize çok fazla bağlı olduğunu düşünüyorum. Keza 2027 Resort koleksiyonumuz olan İpek Yolu da bunun bir göstergesi. Çin’den başlayan ipek yolculuğu tarihteki kültür alışverişinin ve paylaşımının ilk örneğidir. Dolayısıyla İpek Yolu ticareti, biz tasarımcılar ve aslında hepimiz için çok önemli bir keşif yolculuğu. Bu yolculuğun rotasını gezip, gözlemlemiş ve içinde yaşamış bir tasarımcı ruhuyla hareket ettiğimizde, aslında bütün kullanılan motiflerin, dokuların, ipeklerin ve çözgüler ile nakışların hepsinin ortak bir dilde birleştiğini görüyoruz. Orada Türk-Çin ayrımı yok. Mezopotamya var, Anadolu var; evrensel bir dil var. Biz bu evrensel dili kucaklayabildiğimiz ölçüde dünyada kabul görüyoruz zaten. Sanırım markanın DNA’sının bir Alman, bir Arap, bir Amerikalı ya da bir İngiliz tarafından kucaklanma nedeni de bu. İlk başta anlamasam da daha sonra bunun bu evrensel iz düşümden kaynaklandığını, daha farklı bir bakış açısıyla aslında herkesi kucaklamaya çalışan bir tavrın ürünü olduğunu hissettim.
Fotoğraf: Şeref Yılmaz
Tabii ki üstlenmeli. Burada önemli olan birlikte yürümek ve birbirini desteklemek. Özellikle pandemiden sonra sürdürülebilirlik ile Anadolu zanaati ve öğeleri konusunda farkındalık arttı. Çünkü asıl gerçekliğin burada yattığının farkına vardı insanlar. Biz neler yapıyoruz? Gerek modacı, gerek kadın, gerek insan olarak bizim yapmamız gereken bu öğelere ve kültürel mirasa sahip çıkmak. Moda tasarımcısı olarak en büyük misyonumuzun, bunları kullanarak topluma rol model olmamız olduğuna inanıyorum. İyi bir öğretmen edasıyla ve dikte etmeden nerede hangi zanaat ve teknik var göstermemiz gerekiyor. Bunun için de olgunlaşma enstitülerinden kadınlarla; Tokat’ta, Sinop’ta, Amasya’daki kadın kooperatifleriyle bir araya geliyoruz, konuşuyoruz. Ama ben isterim ki devlet desteği de olsun ve tasarımcılara daha fazla destek sağlansın. “Made in Türkiye”nin altının doldurulması gerekiyor. Örneğin İtalya’da “Made in Italy”ye müthiş bir destek var.
Herkes polyester kullanırken ve vegan kumaşlardan kimsenin haberi yokken biz başından beri özel, dönüşümlü kumaş kullanan markalardan biriyiz. Doğada çözülebilir malzemeler kullanmaya özen gösteren bir markayız ki bu süreç de yavaş ilerliyor, hâlâ tamamlanmadı. Sürdürülebilirlik bir pazarlama tool’u olarak ve sanki çok kolay ilerleyen bir kavram olarak ele alınsa da aslında çok kapsamlı bir bakışı gerektiriyor. Okaliptustan, süt lifinden, kenevirden elde edilmiş pek çok farklı kumaş kullandık ve koleksiyonumuza entegre ettik.
Ayrıca üç dört aylık emekle yapılan nakışlar da sürdürülebilir yaklaşımın sonucu. Sürdürülebilirlik, malzemeden bağımsız olarak sabır, miras, tarih ve değerler demek. Bunlar çok büyük başlıklar. Oysa bu kelime fazla kolay telaffuz ediliyor.
Sürdürülebilirlik kapsamında neler yaptığımızdan bahsedecek olursam… Bir kıyafet alana beş ağaç sertifikası projesini gerçekleştirdik. Tamamen doğada çözünebilir kumaşlar kullanıyoruz. Yeni nesillere aktarımlar yapıyoruz, onlara öğretici seminerler düzenliyoruz. Anadolu’daki kadınlarla bir araya geliyoruz. Onlara istihdam sağlıyoruz. Evlerinde otururken onlara iş imkanı yaratıyoruz. Şimdi yapmak istediğimse ham madde üretiminden son tasarıma, doğal ürünle ilerlemek. Mesela keteni tohumdan üretmek ve onu kumaş olarak sanayileştirmek.
Tasavvufla da uğraştığım için eş zamanlılık kavramına inanıyorum. Eş zamanlılık kavramında, her şey aslında aynı zamanda oluyor. Yani tuhaf bir şekilde üç ay önce bir sandıktan çıkan bir şey üç ay sonra koleksiyonunuzun en önemli öğesi olabiliyor. Ama bunu en başından itibaren o amaçla yapmıyorsunuz. Büyülü bir matris düzeni içinde olduğumuza inanıyorum; hiçbir şey hesaplı gitmiyor, kendiliğinden gerçekleşiyor. Bir gün görüp kaydettiğin bir fotoğraf aylar sonra bir sandıktan motif olarak çıkabiliyor.
O yüzden mümkün olduğunca koleksiyon öncesinde kendimi rahat bırakırım. Her şeyi araştırırım. Seyahatlere çıkarım, sergilere giderim. Köyleri dolaşırım, köylü kadınlarla konuşurum. Dediğim gibi hesaplı bir yerden değil de kendini bırakma halinden, bir teslimiyet fikrinden doğan bir süreç. Sonra o parçaların hepsi birbirine entegre oluyor. Bir bakıyoruz her şey koleksiyonda birleşmiş; hiçbir şey hesaplanmamış ama evrenin sürprizleriyle her şey bir araya gelmiş.
Look 3
Ben Milano’da eğitim aldım. Avrupa Birliği’nin desteklediği bir master bursu kazandım. Ondan sonra da bir süre Milano’da kaldım, yıllarca burada çalıştım ve bu işin zanaatini, global platformda nasıl yapıldığını burada öğrendim. Milano’ya giderken de hedefim buydu. Şanslıydım tabii çok güzel yerlerde çalışma imkanı buldum. Bir şekilde yeteneğim görüldü, bunun fark edilmesi benim yeteneğimi daha da güçlendirdi.
Türkiye’ye döndüğümdeyse herkes couture yapıyordu. Ben hazır giyim yapmak istedim ki zor ve sancılı bir süreçti. Ancak Milano’da bunu öğrendiğim için çok şanslı olduğumu düşünüyorum. Milano benim ikinci evim gibi. “I have to pay back” yani “Bir şeyleri aldım ve bunu geri vermem lazım” diye düşünerek koleksiyonu Milano Moda Haftası’nda sunmak istedim. Resmî takvime kabul edilmemiz de hakikaten çok özel bir duygu uyandırdı.
Sessizlik bu koleksiyonda bir es olma halini, söylenmemiş sözleri içeriyor. Tasarımcının yolculuğu, kendi başına yaptığı yalnız bir yolculuk. Her ne kadar kalabalıkların içinde olsa da daima kendi başına. Burada yalnızlığı negatif bir anlamda ele almıyorum. O yolculukta yaratıcılığını, korkularını, endişelerini, mutluluğunu, mutsuzluğunu pek çok duygu durumunu kendi içinde yaşıyor. Bundan bahsediyorum.
Buradaki sessizlik bir kaçış hali değil, daha çok bir tercih meselesi. İçinde yaşadığımız çağda gürültü hakim. Aslında son zamanlarda sürdürülebilirlik kadar çok telaffuz edilen sessiz lüks kavramının altında yatan da bu kendi başına kalma ve derinlere inme hali.
Sekiz senedir üzerinde çalıştığım tasavvufta yolculuk, vuslat, derine inme ve bir kabul ediş vardır, insanın kendi içinde teslimiyetini içerir. “Ölmeden önce ölünüz” der. Yani üst üste giyindiğin kimliklerle vedalaş. Mendil burada bir vedalaşmayı simgeliyor.
Fotoğraf: Şeref Yılmaz
Bence Türkiye’de de kesinlikle Milano’daki gibi, İtalya’nın moda sektörünü temsil eden Camera Nazionale della Moda Italiana (CNMI) tarzı bir konsey olmalı. CNMI, özellikle Milano Moda Haftası’nın düzenlenmesinde önemli rol oynayan ulusal moda kuruluşu ve beni de resmî takvime kabul edilmem için incelediler ve değerlendirdiler. Türkiye’de de kesinlikle böyle bir konsey olmalı. Bu konsey aracılığıyla tasarım markalarına devlet ödeneğinin verilmesini ve globalde de desteklenmeleri ve tüm bunların devamlı olması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü hiçbirimiz tek başımıza bir dünya markası olamayız. Türkiye’de bu anlamda moda sektörünün vizyonunun değişmesi gerektiğine inanıyorum.
Tabii ki. Karmaşanın yerine kesinlikle sessizlik diyebilirim. Sessizlik, sürdürülebilirlik ve zanaat.
Yeni nesil kesinlikle özgün olma hissine sahip. Her şeyin birbirine benzediği bir çağda yaşıyoruz ancak bu yeni nesil farklı olmak istiyor. Aynılığın içinde aradan sıyrılmak istiyorlar ve dolayısıyla geçmişe dönüşü de bir yol olarak tercih ediyorlar. Biraz daha outsider bir duruşa sahipler.
Kendine güven derdim.
Sanırım o sorular hiç bitmeyecek. Ayrıca sorudan ziyade oldurma halini seviyorum. Oldurmaya çalışma hali, çabalama, emek verme... Bunu seviyorum ve bunun da hiç bitmeyeceğini düşünüyorum. Bir şeyi başarmaya çalışırken başarılı olmaktan bahsetmiyorum. Kafandaki vizyonu hayata geçirmeye çalışma başarısından bahsediyorum ki bu da hiçbir zaman yüzde 100 olmuyor. Eğer şanslıysan yüzde 70 oluyor, gerisi eksik kalıyor. İşte o eksik kalan yüzde de atın önündeki havuç gibi. Seni hep diri tutuyor.
