18 Haziran 2016

Karl Lagerfeld, İtalyan Sanat Ustalarıyla Karşı Karşıya

YAZI: SUZY MENKES

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Otoportre (2013) 

Fotoğraf: Karl Lagerfeld 

Işıl ışıl şamdan avizelerin altında, tavana asılmış ve havada süzülen moda figürleri görebilirsiniz. Burası, Floransa'da bulunan ve Floransa tarihi için büyük önem arz eden  Palazzo Pitti Müzesi'ndeki "Sala Bianca" adlı beyaz oda. Ama artık odanın görkeminden rol çalan başka bir şeyler daha var. Odadaki kağıttan figürler Karl Lagerfeld'den.

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Karl Lagerfeld'in Palazzo Pitti Müzesi'nin Sala Bianca salonunda sergilenen fotoğraf enstalasyonları.  

Fotoğraf: @SuzyMenkesVogue 

Çalışmalarının, tarihi eserler arasında sergilenmesine izin verecek tek kişi belki de sanat tarihinden bu denli iyi anlayan moda tasarımcısı Lagerfeld'dir. Küratörler Eric Pfrunder ve Gerhard Steidl'in ortak çalışmaları sayesinde güzel bir fotografik yolculuğa çıkıyoruz. Bu yolculuk, Boboli Bahçeleri'ne bakan tarihi bir pencerenin altına yazılmış sözlerle başlıyor: "Modanın, günlük hayatın bir parçası olmasını istiyorum, Karl Lagerfeld". 

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Fotoğraf: @SuzyMenkesVogue 

"Visions of Fashion" (23 Kasım'a kadar devam edecek) sergisi birbirinden çok farklı fotoğraflara ev sahipliği yapıyor. Bunlar, tasarımcının en başta Chanel olmak üzere birçok marka için yaptığı tasarımlar için yine kendisinin çektiği fotoğraflar. Bir süre sonra sergi sunumunun iç yüzü belli olmaya başlıyor: sergi, evet, görsel olarak istisnai ama düşünsel olarak sinir bozucu. Çünkü uzun ekranda fotoğraflara dair ne bir tarih verilmiş ne de bir açıklama yapılmış. 

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

On yıllar boyunca birçok farklı kampanya için çekilmiş fotoğraflar. 

Fotoğraf: @SuzyMenkesVogue 

Örneğin, Linda Evangelista'nın 1992'de Karl tarafından çekilmiş bir fotoğrafında yüzünün maviye boyanmış olmasının sebebinin, Alexej von Jwlensky'in sanatsal tarzına saygı sunmak için olduğunu önceden biliyordum. Ama sergide, Rus Ekspresyonizmine ve onun Karl üzerindeki etkisine dair tek bir açıklama yoktu ya da ben bulamadım.  

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Linda Evangelista: Jawlensky'nin sanatsal tarzına sunulan bir saygı (1992) 

Fotoğraf: Karl Lagerfeld 

Sanatsal tarih eserleriyle dolu odalarda sıralanan Lagerfeld fotoğraflarına baktıkça mesajı daha iyi anlamaya başlıyorum. Açıklama veya tarih yok belki ama fotoğrafların yan yana getiriliş biçimleri bizi düşünmeye itiyor.  

Uffizi Gallery'nin Yöneticisi Eike D. Schmidt'in açıklamasına göre bazı kombinasyonlar kasıtlı olarak o şekilde dizilmiş. Örneğin, Chanel için çekilmiş "Lesson of Elegance" fotoğraflarında modern odalarda oturan modeller görüyoruz. Bunlar, resmi bir şekilde oturan figürlere sahip tarihi tablolarla tezat oluşturmak için direkt bu tabloların karşısına yerleştirilmiş.  

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Fendi reklamı için çekilmiş bir fotoğraf, İlkbahar/Yaz 2010 

Fotoğraf: Karl Lagerfeld 

"Yılda binlerce fotoğraf çeken çağdaş ziyaretçilerin dikkatini çekebilecek bir görüntü yaratmak istedik," diyor Schmidt, "Usta bir fotoğrafçının çektiği fotoğraflar farklıdır. Ayrıca, moda günlük olarak giydiğimiz kıyafetler kadar moda tarihiyle de ilişkilendirilmelidir." 

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Mariacarla Boscono, Interview (2001) 

Fotoğraf: Karl Lagerfeld  

Renkler, bu kombinasyonlarda ilk göze çarpanlar ama Schmidt, fotoğraf eşleştirmelerinde başka öğelerin de payı olduğunu söylüyor. 

"İnsanların, Karl'ın fotoğrafları ile tablolar arasında birçok farklı bağlantı bulabileceğine eminim," diyor Schmidt, "Zengin tabloların arasına bu fotoğrafları koymak aslında her çağda yeniden ve daha fazla şey keşfettiğimizi gösteriyor."  

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Bir Chanel reklamı için çekilen Cara Delevingne fotoğrafı, tarihi bir Mary Magdelene tablosunun tam karşısında.  

Fotoğraf: @SuzyMenkesVogue  

Ziyaretçiler, bu karşılaştırmalardan çok, Karl Lagerfeld'in üç parçalı tablosundan etkilenmişe benziyorlar. Tarihi bir eser restorasyon için kaldırılınca Karl'ın portresini asmak için uygun bir boşluk oluşmuş.  

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Karl Lagerfeld'in üçlü fotoğraf portresi. 

Fotoğraf: @SuzyMenkesVogue  

Bu entelektüel moda tasarımcısı kendisiyle baş başa kalarak eline kalemi, kağıdı, mürekkebi veya kamerayı aldığında, ortaya çıkan sonuç eşsiz oluyor. Hem klasik heykelciliğe hem de neoklasik tablolara gönderme yapan fotografik duvar frizi "The Voyage of Ulysses"e baktığımızda Karl'ın istisnai tarih ve sanat bilgisini görebiliriz. Keza, diğer bir klasik hikayeden doğan Daphnis ve Chloe fotoğrafları, bu engin bilginin bir başka kanıtı. Karl'ın zekasını ve etkili konuşma sanatını da hesaba katarsak, bu fotoğrafların hikayelerini onun sözleriyle dinleseydik ne güzel olurdu... Bunu başarmak dijital çağda hiç de zor değil. 

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Daphnis ve Chloe'den detaylar (2013).

Fotoğraf: Karl Lagerfeld  

Tasarımcının açıklaması olmadan anlaması zor olan bir diğer şey de, Karl'ın erkek giyim modeli ve görsel alter-egosu Baptiste Giabiconi'nin bir oda dolusu fotoğrafı ve videosu. Bu kısım "The Beauty of Violence" (Şiddetin Güzelliği) olarak adlandırılmış.  

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

"The Beauty of Violence" serisindeki model Baptiste Giabconi.

Fotoğraf: @SuzyMenkesVogue  

Küratörlerden Gerhard Steidl, bu fotoğrafların 2010'da Chanel'in "Paris, Moscow" koleksiyonu için çekildiğini anlatıyor. 

"Stüdyoda çalışırken Karl'ın aklına Baptiste'in epileptik kriz geçirme rolü yapması gelmiş, bu yüzden ilk başta videonun ismi 'The Crisis'miş. Daha sonra, bir filozoftan okuduğu söz onu çok etkilemiş, bu söz, eğer dikkatle bakarsanız şiddette de güzellik bulabileceğinizi ifade ediyormuş. Hem politik hem de sanatsal açıdan düşündürücü bir söz," diyor, "Modada ise parmaklarınızın gücü ve şiddetiyle bir kumaşa zarar verdiğinizi düşünün... Belki de paçavraya dönmüş bu kumaştan bir güzellik çıkarabilirsiniz." 

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Bir Chanel reklamı, İlkbahar/Yaz 2016 

Fotoğraf: Karl Lagerfeld  

Karl'ın yanıbaşımda olmasını çok isterdim, keşke bunları kendisi açıklayabilseydi. Ama bu çenebaz tasarımcı aynı zamanda çok da gizemli! Ayrıca "Visions of Fashion" başlığının sergiye çok yakıştığını söylemeden geçemeyeceğim.

Koskoca müze alanının onun eserleriyle doldurulmuş olmasına rağmen Karl Lagerfeld'in derin ruhundan sadece minik bir parçayı gördüğümüze inanıyorum.   

Karl-Lagerfeld-Chanel-Suzy-Menkes

Chanel reklamından, İlkbahar/Yaz 2012 

Fotoğraf: Karl Lagerfeld    

 

ETİKETLER: SUZY MENKES , KARL LAGERFELD