14 Kasım 2014

Kadını Ara

YAZI: SUZY MENKES

 

Schiaparelli'nin Marco Zanini tasarımı Sonbahar/Kış Koleksiyonu 
 
 
Evet, Karl Lagerfeld 30 yıldır Coco Chanel'i yaşatmaya devam ediyor, 2015 yılında da 50 yıldır Fendi kardeşlerin ruhunu yansıtıyor olacak.  
 
Ancak yeniden yaratımın ustası Karl'ı bir kenara bırakırsak, güçlü bir kadın tarafından kurulmuş modaevlerini erkek tasarımcıların devralması gerçekten de işe yarıyor mu? 
 
Elsa Schiaparelli kendi tasarımı magenta moru ceketle. 
 
 
Marco Zanini'nin Schiaparelli'den çıkarıldığını duyduğumda pek şaşırmadım. Tasarımcı dinamik kadınlığın kurallarını aldı, içine biraz mizah kattı ve ortaya birkaç dikkat çekici parça çıkardı. Bunların arasında, "Schiap"ın 30'lardaki sanatsal çevresini hatırlatan ve Salvador Dali'nin eserlerinden ilham alan sürreal baskılar da vardı.  
 
Marco Zanini tasarımı Schiaparelli Sonbahar / Kış Couture koleksiyonu. 
 
 
Ancak, geçenlerde Amerikalı yazar Meryle Secrest'tan "Else Schiaparelli: A Biography" adlı kitabı okuyordum. Yazar, Elsa Schiaparelli'nin yarattığı moda ruhunun tasarımcının kendi sıradışı hayatından beslendiğini kesinleştirmiş. Secrest'ın Schiaparelli'nin gençlik yıllarına dair araştırmaları, genç, yüksek sınıf bir İtalyan kadınının Londra'da özgürlük ve aşkı buluşunun çarpıcı hikayesini ortaya koyuyor. Aşık olduğu adamı tek kelimeyle fırsatçı olarak tanımlamak mümkün: Amerika'da bir eşe sahip bu adam para için fal bakıyormuş, eşine ve hasta kız çocuğuna karşı ilgisiz ve sadakatsizmiş. 
 
Bu düş kırıklığı ve yalnızlıktan Schiap doğdu. Schiap'ın sanatsal dehası, 30'lu yılların Paris'inin kültürel yaşamı sayesinde tetiklendi. Tasarladığı ve giydiği kıyafetlerin hepsi "kendisinin" tam bir yansımasıydı.  
 
Marco Zanini tasarımı Schiaparelli Sonbahar/Kış Couture koleksiyonu 
 
 
Aynı ruhsal keşif ve özgünlük hikayesi Sonia Rykiel için de geçerlidir. Rusya ve Romanya kökenli geçmişini Paris şıklığıyla bir araya getirerek eşsiz bir moda tarzı yaratmıştır. Rykiel markası bir süre Geraldo da Conceicao'yla bata çıka yoluna devam etti. Sonia, 1968 ayaklanmaları sırasında Paris modasına heyecan getirmiştir ve 70'lerin özgür ruhunu kendi tasarımlarıyla ifade etmeyi sürdürmüştür.  
 
Sonia'nınki de bir kadın tasarımcının kendi özünü koleksiyonuna katma hikayesidir, bir şekilde onun gibi kadınların ona eşlik etmesine davettir. Kıyafetleri aslında bir yaşam tarzına özendirir.  
 
Tasarımcı Marco Zanini 
 
 
Rykiel'in yeni tasarımcısı Julie de Libran'ın Bahar 2015 koleksiyonundaki ilk kıyafete baktığınız an Sonia'nın ruhunu ve 70'lerde savunduğu fikirleri çok iyi anladığını hissedebilirsiniz.  
 
Kadınlar tarafından kurulmuş modaevlerinin hiçbirinin erkekler tarafından yönetilmemesi gerektiğini iddia etmek saçma olur. Madame Carven Mallet'in 1945 yılında kurduğu Carven markasını, Guillaume Henry çok güzel bir biçimde yenilemiştir. Şimdi aynı tasarımcı, Maria Nina Ricci'nin 1932'de kurduğu Nina Ricci'yi yönetecek. Ricci'nin oğlu şu zamana kadar marka için hep erkek yönetici tayin etti. 
 
Schiaparelli'nin tasarıma sürrealist yaklaşımından bir örnek: Elsa Schiaparelli'nin Jean Cocteau'yla iş birliği içinde tasarladığı ipek krep ve metalik işlemelerle kadın figürü. 
 
 
Tod's'un başkanı ve Schiaparelli'nin sahibi Diego Della Valle'nin gelecek planlarına dair hiçbir fikrim yok. Tek bildiğim, usta bir erkek tasarımcıyı göreve getireceği. 
 
Ancak moda tarihinde iz bırakan kadınlar tarafından açılmış modaevlerine yönetici bulmak üzerine tavsiyem şu: "cherchez la femme". Yani, "kadını ara". 
 
Çeviri: Kardelen Berfin Kobyaoğlu

 

ETİKETLER: ELSA SCHİAPARELLİ , SUZY MENKES , KARL LAGERFELD , TOD'S , SONYA RYKİEL , MARCO ZANİNİ